Hofstede cultuur dimensies: de uitleg

Hofstede cultuur dimensies: in dit artikel worden de Hofstede cultuur dimensies, ontwikkeld door Geert Hofstede praktisch uitgelegd. Naast wat Globalisering is, wordt ook toegelicht wat de Hofstede cultuur dimensies zijn, aangevuld met opvallende onderzoeksbevindingen. Veel leesplezier!

Wat is globalisering?

Globalisering is tot op de dag van vandaag een bekend begrip. Door allerlei technologische ontwikkelingen zijn mensen in staat om over de gehele wereld te communiceren met elkaar, zo ook in organisaties.

Globalisering, communicatie en organisaties brengen dus ook verschillende culturen met zich mee. Voor degenen die werkzaam zijn in het internationale bedrijfsleven, is het soms verbazingwekkend hoe verschillende mensen in andere culturen zich gedragen.

Volgens Geert Hofstede is cultuur in de praktijk vaker een bron van conflict dan van synergie.

Hofstede cultuur dimensies

Om cultuurverschillen te overbruggen is Geert Hofstede vanaf 1970 gestart met een grootschalig onderzoek binnen de organisatie IBM in 56 landen. Hofstede’s onderzoek heeft ons inzicht gegeven in andere culturen en landen, vooral de effectiviteit van interacties tussen mensen. Na meer dan 1.000 interviews, verschillende invalshoeken is het model culturele dimensies ontstaan.

In eerste instantie bestond dit cultuurmodel uit vier dimensies. Later is dit uitgebreid met 2 extra dimensies. In opvolgende onderzoeken zijn deze vijf factoren voor 76 landen in kaart gebracht. Per land wordt er een score opgevoerd op een schaal van 1 tot 100 voor elke dimensie. Hoe hoger de score hoe meer de betreffende dimensie naar voren komt in de cultuur.

Hieronder worden de zes cultuur dimensies in het hofstede cultuurdimensies model uiteengezet in een versus verband. De zesde, laatste dimensie ontbreekt uit het modelplaatje hieronder.

Figuur 1 – 5 cultuur dimensies van Geert Hofstede

1. Machtsafstand

De definitie machtsafstand (Power Distance Index (PDI)) verwijst naar de mate van ongelijkheid die er bestaat – en wordt aanvaard – bij mensen met en zonder macht. In andere woorden, PDI gaat over de mate waarin mensen in een land verwachten en accepteren dat macht verdeeld is zoals het in het verleden ook was.

Dit vertegenwoordigt de ongelijkheid (klein versus groot), maar dan in de zin van de mate waarin de mensen accepteren dat de macht gelijk of ongelijk is verdeeld.

Bij een hoge score wordt er een grote machtsafstand geconstateerd waarbij men de conclusie kan trekken dat er een grote ongelijkheid is binnen de samenleving (cultuur). Hierbij zijn sterke hiërarchieën herkenbaar, weinig respect en gezag en te herleiden in de meeste Aziatische landen.

Minder machtige mensen in deze samenlevingen maken nauwelijks kans om te klimmen op de sociale ladder. Een lage score vertegenwoordigt een kleine machtsafstand. Hier is gelijkheid waar te nemen en is vooral te herleiden in de Europese landen.

2. Individualisme

De definitie Individualisme (IDV) verwijst naar de kracht van de onderlinge banden tussen individuen in een bepaalde gemeenschap. Hoge scores vertegenwoordigen individualistische samenlevingen en een ‘losse’ binding en weinig verdeling van de verantwoordelijkheid.

Hierbij hebben individuen behoefte aan hoge waardering van de tijd en de behoefte aan vrijheid. Respect voor privacy en een beloning voor hard werken zijn ook twee kenmerken van een hoge score.

Bij een lage score (meer collectivistisch) is er een sterke groepscohesie, loyaliteit en respect voor de leden binnen een bepaalde gemeenschap. De nadruk ligt op het continu ontwikkelen van vaardigheden die individuen maken tot een soort ‘goeroe’, meester of expert. Werken voor intrinsieke beloningen is ook een belangrijk kenmerk. Daarbij is harmonie belangrijker dan eerlijkheid.

3. Masculiniteit

Deze definitie Masculiniteit (Masculinity; MAS) verwijst naar de mate waarin een samenleving zijn waarden naleeft in de vorm van traditionele mannen- en vrouwenrollen.

Bij mannen ligt vaak het accent op prestaties en succes terwijl bij vrouwen de nadruk ligt vooral op bescheidenheid, tederheid en de kwaliteit van het bestaan.

Bij een hoge score zijn mannen mannelijk(hard, sterk en assertief) en vrouwen vrouwelijk (onderdanig, dienstbaar en lief). Bij lage scoren is het onderscheid niet transparant.

Vrouwen doen ook mannenberoepen, er wordt veel samengewerkt en mannen mogen ook gevoelig en lief zijn. Daarbij worden krachtige en succesvolle vrouwen bewonderd en gerespecteerd.

4. Onzekerheidsvermijding

De definitie ‘onzekerheid’ (Uncertainty/Avoidance Index – UAI) verwijst naar de mate van angst die leden in een samenleving voelen wanneer zij te maken krijgen met onbekende en onzekere situaties.

Bij hoge scores worden onzekerheden vermeden via beheersing (regels en orde). Men zoekt naar de collectieve waarheid waaraan verwachtingen met een bepaalde mate van zekerheid worden gekoppeld.

Bij lage scores wordt er genoten van bijvoorbeeld nieuwe evenementen en initiatieven. Men is informeel naar elkaar, verandering en risico nemen wordt geaccepteerd.

5. Termijn denken

Deze dimensie van de Hofstede cultuur dimensies richt zich op samenlevingswaarden die gebaseerd zijn op tradities en eeuwenoude waarden. Deze zijn zowel voor kort termijn als lange termijn van toepassing. Bij een hoge score zijn de volgende kenmerken waarneembaar: familie is de basis van de samenleving, hoge waardering voor onderwijs en opleiding en ouderen en mannen hebben meer gezag dan jongeren en vrouwen.

Dit is vooral waarneembaar in Aziatische landen. Bij een lage score is het een hoge mate van creativiteit en individualisme. Men behandelt elkaar gelijkwaardig en helpt elkaar met het uitvoeren van de meest innovatieve plannen en ideeën.

6. Genot versus terughoudendheid

Deze zesde dimensie gaat over de mate van vrijheid die belangrijk is voor leden van een maatschappij in het vervullen van hun menselijke verlangens. Genot (indulgence) wordt gedefinieerd als een samenleving waarin de mens vrij wordt gelaten om te genieten van het leven en plezier te maken.

De tegenhanger, terughoudendheid (restraint) gaat over een samenleving waarin de bevrediging van deze behoeften onder strikte controle staat door sociale normen.

Tip: Hofstede keek niet alleen naar culturele dimensies tussen landen. In het Ui-model van Hofstede wordt cultuur uitgelegd als een geheel van lagen, van zichtbare symbolen en rituelen tot diepere waarden.

Aanbevolen boeken en publicaties over de Hofstede cultuur dimensies

De Hofstede cultuur dimensiess helpen om verschillen tussen nationale culturen beter te begrijpen. Het model laat zien hoe mensen in verschillende landen omgaan met macht, onzekerheid, individualisme, samenwerking, langetermijndenken en behoeftebevrediging. De onderstaande boeken en publicaties geven extra verdieping bij interculturele communicatie, cultuurverschillen, internationale samenwerking, organisatiecultuur en de kritiek op het gebruik van cultuurmodellen.

1. Baskerville, R. F. (2003). Hofstede never studied culture. Accounting, Organizations and Society, 28(1), 1-14. → Dit artikel is een bekende kritische publicatie over Hofstede’s werk. Baskerville stelt vragen bij de manier waarop nationale cultuur wordt gemeten en gebruikt. Dat is waardevol, omdat het Hofstede cultuur dimensies model in de praktijk snel kan worden toegepast alsof elk individu uit een land hetzelfde denkt of handelt. Juist bij cultuurdimensies blijft nuance belangrijk.
2. Hall, E. T. (1976). Beyond culture. New York, NY: Anchor Books. → Hall is een belangrijke auteur binnen interculturele communicatie. Zijn werk helpt om cultuur breder te bekijken dan alleen scores op dimensies. Denk aan context, communicatie, tijdsbeleving en ongeschreven regels. Daardoor vormt dit boek een sterke aanvulling op de Hofstede cultuur dimensies.
3. Hofstede, G. (1980). Motivation, leadership, and organization: Do American theories apply abroad? Organizational Dynamics, 9(1), 42-63. → In dit artikel laat Hofstede zien waarom managementtheorieën niet vanzelf overal hetzelfde werken. Wat in de ene cultuur logisch lijkt, kan in een andere cultuur weerstand oproepen. Dat sluit goed aan bij internationale samenwerking, leiderschap en communicatie in organisaties.
4. Hofstede, G. (1983). The cultural relativity of organizational practices and theories. Journal of International Business Studies, 14(2), 75-89. → Deze publicatie laat zien dat organisatiepraktijken cultureel bepaald kunnen zijn. Dat is belangrijk voor het artikel, omdat de ofstede cultuur dimensies juist helpen verklaren waarom dezelfde managementaanpak in verschillende landen anders kan uitpakken.
5. Hofstede, G. (1984). Cultural dimensions in management and planning. Asia Pacific Journal of Management, 1(2), 81-99. → Dit artikel sluit direct aan op de toepassing van de cultuurdimensies in management en planning. Het laat zien hoe verschillen in machtsafstand, onzekerheidsvermijding en individualisme invloed kunnen hebben op besluitvorming, samenwerking en leiderschap.
6. Hofstede, G., & Bond, M. H. (1984). Hofstede’s culture dimensions: An independent validation using Rokeach’s Value Survey. Journal of Cross-Cultural Psychology, 15(4), 417-433. → Dit artikel is belangrijk omdat het Hofstede’s dimensies toetst met een andere waardenvragenlijst. Dat helpt om de Hofstede cultuur dimensies wetenschappelijk beter te plaatsen. De bron past goed bij lezers die willen weten hoe de dimensies verder zijn onderzocht en gevalideerd.
7. Hofstede, G. (2001). Culture’s consequences: Comparing values, behaviors, institutions, and organizations across nations (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications. → Dit is een van de belangrijkste basiswerken van Hofstede. Het boek werkt de relatie tussen nationale cultuur, waarden, instituties en organisaties uitgebreid uit. Voor verdieping op de Hofstede cultuur dimensies is dit een kernbron.
8. Hofstede, G., Hofstede, G. J., & Minkov, M. (2010). Cultures and organizations: Software of the mind (3rd ed.). New York, NY: McGraw-Hill. → Dit boek is waarschijnlijk de meest toegankelijke hoofdbron over de Hofstede cultuur dimensies. Het bespreekt cultuur als mentale programmering en behandelt de zes dimensies in relatie tot werk, organisaties, samenleving en internationale samenwerking.
9. Kirkman, B. L., Lowe, K. B., & Gibson, C. B. (2006). A quarter century of Culture’s Consequences: A review of empirical research incorporating Hofstede’s cultural values framework. Journal of International Business Studies, 37(3), 285-320. → Deze review kijkt naar 25 jaar onderzoek waarin Hofstede’s cultuurmodel is gebruikt. De bron is waardevol omdat zij laat zien waar het model sterk is, maar ook waar onderzoekers voorzichtig moeten zijn met interpretatie en toepassing.
10. McSweeney, B. (2002). Hofstede’s model of national cultural differences and their consequences: A triumph of faith, a failure of analysis. Human Relations, 55(1), 89-118. → McSweeney is een bekende criticus van Hofstede. Het artikel stelt scherpe vragen bij nationale gemiddelden, IBM-data en de manier waarop cultuurverschillen worden verklaard. Deze bron is nuttig om het model niet te absoluut te gebruiken, maar als hulpmiddel voor gesprek en analyse.
11. Meyer, E. (2014). The culture map: Breaking through the invisible boundaries of global business. New York, NY: PublicAffairs. → Meyer biedt een praktische aanvulling op Hofstede voor internationale samenwerking. Het boek laat zien hoe verschillen in feedback, vertrouwen, besluitvorming en communicatie zichtbaar worden in dagelijkse werksituaties. Daardoor is het goed bruikbaar voor lezers die cultuurverschillen concreet willen toepassen in teams en organisaties.
12. Taras, V., Kirkman, B. L., & Steel, P. (2010). Examining the impact of Culture’s Consequences: A three-decade, multilevel, meta-analytic review of Hofstede’s cultural value dimensions. Journal of Applied Psychology, 95(3), 405-439. → Deze meta-analyse onderzoekt de invloed van de Hofstede cultuur dimensies op meerdere niveaus. De publicatie helpt om sterker te beoordelen wat het model wel en niet voorspelt. Dat maakt de bron geschikt voor een meer evenwichtige toepassing van Hofstede in onderzoek en praktijk.

Citatie voor dit artikel:
Mulder, P. (2009). Hofstede cultuur dimensies. Retrieved [insert date] from Toolshero.nl: https://www.toolshero.nl/communicatie-modellen/hofstede-cultuur-dimensies/

Oorspronkelijke publicatiedatum: 09-12-2009 | Laatste update: 18-05-2026

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/communicatie-modellen/hofstede-cultuur-dimensies/”>Toolshero.nl: Hofstede cultuur dimensies</a>

Geschreven door:

Patty Mulder

Patty Mulder is een management expert op het gebied van competentie ontwikkeling, time management, persoonlijke effectiviteit en zakelijke communicatie. Naast content schrijven, is ze een business coach en verzorgt ze bedrijfstrainingen.