Roos van Leary

0
4842
Roos van Leary - ToolsHero

In dit artikel wordt de Roos van Leary praktisch uitgelegd. Na het lezen begrijp je de basis van deze krachtige communicatie tool.

Achtergrond Roos van Leary

Bestaan er lastige mensen? Vanuit deze basisvraag komt meteen een andere vraag om de hoek kijken. Waarom wordt bepaald gedrag door een ander als lastig ervaren?

Om hier beter inzicht in te krijgen, onderscheidt psycholoog Timothy Leary het gedrag van mensen in vier basis gedragingen, die onderling ook weer in nuances worden onderverdeeld.

Dit communicatie model is ook bekend als de Roos van Leary.

Het gaat hier niet om het typeren van menselijk karakter als wel om meer duidelijkheid te krijgen in de uitwerking van gedrag op anderen en de interactie tussen mensen.

Wel hebben mensen volgens Timothy Leary een voorkeur naar een bepaalde gedraging.

Basisgedrag

Om menselijk gedrag en de interactie tussen mensen inzichtelijk te maken, ontwikkelde Timothy Leary een communicatie model, genaamd de Roos van Leary, dat als basis een horizontale- en een verticale as heeft.

Op de horizontale as van de Roos van Leary staat de relatie met anderen centraal en op de verticale as; de opstelling naar anderen.

Gezamenlijk vormen de vier richtingen een roos, waaraan de naam van Leary´s theorie ontleend is.

Op de noord-as van de Roos van Leary benoemt hij het bovengedrag, op de zuid-as het ondergedrag, op de west-as het tegengedrag en op de oost-as het samengedrag.

In deze vier basisgedragingen onderscheidt Timothy Leary nog talloze nuances zoals boven-samen, boven-tegen, onder-samen en onder-tegen.

Roos van Leary - ToolsHero

Bovengedrag

Het gaat hier om de mate van actief, initiatiefnemend en leidend gedrag. De mate van dominantie wordt bepaald door het gedrag van de ander.

Ondergedrag

Het gaat hier om onderdanig gedrag waarbij iemand zich afzijdig kan opstellen, zich wegcijfert of zeer bescheiden is.

Tegengedrag

Het gaat hier om mensen die de aanval openen en het niet klakkeloos met iedereen eens zijn. Zij willen gegronde uitleg en motivatie voordat zij tot actie over gaan. Het kan ook tot protestgedrag overgaan.

Samengedrag

Het gaat hier om een ideale situatie, waarbij er goed in teamverband gewerkt kan worden en men open staat voor de mening van anderen.

Roos van Leary – complementariteittheorie

Timothy Leary gaat er vanuit dat men geneigd is om complementair op de gedragsvarianten te reageren, waardoor het ene gedrag het andere gedrag oproept. Dat heeft enerzijds met het menselijk instinct te maken en anderzijds met beïnvloeding vanuit de omgeving.

In zijn complementariteit theorie de Roos van Leary geeft Timothy Leary aan hoe dit in zijn werk gaat:

  • Bovengedrag lokt Ondergedrag uit – Onbewust zijn we geneigd om onderdanig op bovengedrag te reageren en ons te laten leiden en te laten sturen.
  • Ondergedrag lokt Bovengedrag uit – Onbewust zijn we geneigd om leidend op te treden bij mensen die ondergedrag vertonen en bij de hand te nemen en te sturen.
  • Tegengedrag lokt Tegengedrag uit – Onbewust zijn we geneigd kritischer te reageren wanneer een ander dat ook doet en zelfs mee te gaan in zogenoemd protestgedrag.
  • Samengedrag lokt Samengedrag uit – Onbewust geeft het ons energie wanneer we in goede harmonie samenwerken. Het stimuleert om door te gaan en de mening van anderen aan te horen.

Omgang

Pas na bewustwording van de complementariteittheorie vanuit de Roos van Leary, is het mogelijk om weerstand te bieden tegen deze onbewuste sturing.

Timothy Leary geeft daarvoor handvatten, maar legt wel de nadruk op het feit dat elk mens verschillend reageert.

De beste hantering is om bij elke gedragsvariant de ´tegenvariant´ boven-samengedrag in te zetten.

Zonder de nadruk op dominantie neemt dit gedrag een zacht leidende rol in, met daarin de nadruk om tot samenwerking te komen. Door middel van de juiste feedback kunnen mensen, die neigen naar boven-, tegen- of ondergedrag gecorrigeerd worden en gestimuleerd worden om gezamenlijk de handen ineen te slaan.

Roos van Leary test

Op Internet zijn er platforms die gratis Roos van Leary tests aanbieden. Dit zijn bijvoorbeeld:

Nu is het jouw beurt

Wat denk jij? Herken je de Roos van Leary of heb je aanvullingen? In hoeverre kan de Roos van Leary toegepast worden binnen de hedendaagse organisaties? Wat zijn volgens jou andere succes criteria of factoren die kunnen bijdragen aan bewustwording van basisgedragingen?

Deel jouw kennis en ervaring via het commentaar veld onderaan dit artikel.

Als je het artikel handig of praktisch vond voor jouw eigen kennis, deel dit vooral met jouw netwerk aan vrienden en zakenrelaties. Je kunt ons ook vinden op Facebook en Twitter.

Meer informatie

  1. Leary, T. (1957). Interpersonal diagnosis of personality. New York: Ronald Press.
  2. Susilo, A. P., Vv, E., Jv, D., & Scherpbier, A. (2013). Leary’s rose to improve negotiation skills among health professionals: Experiences from a Southeast Asian culture. Education for Health, 26(1), 54.
  3. Van Dijk, B. (2008). Influence others, start with yourself. About behaviour and Leary’s Rose. Thema.

Citatie voor dit artikel:
Mulder, p. (2012). Roos van Leary. Retrieved [insert date] from ToolsHero: https://www.toolshero.nl/communicatie-modellen/roos-van-leary/

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/communicatie-modellen/roos-van-leary/”>ToolsHero: Roos van Leary</a>

Interessant artikel?
Geef je waardering of deel het artikel via social media!

0 / 5 (0 votes)

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here