Cognitieve vaardigheden

Wat zijn cognitieve vaardigheden?

Cognitieve vaardigheden zijn die vaardigheden waarbij het menselijk brein betrokken is, zoals lezen, denken, onthouden, leren, redeneren of opletten.

Verschillende onderdelen van het brein werken samen om informatie op te nemen en deze te verplaatsen naar het geheugen, zoals beschreven in het memory model.

Betekenis

Cognitie heeft dus alles te maken met hoe een persoon de wereld ziet en daarin handelt. Een voorbeeld. Wordt een persoon gebeld, dan gaat het om het horen van de telefoon (perceptie), het nemen van beslissingen zoals opnemen of niet, de telefoon aannemen (motoriek), taalvaardigheden (het voeren van een gesprek) en sociale vaardigheden.

Verschil tussen niet-cognitieve vaardigheden en cognitieve vaardigheden

Cognitieve vaardigheden omvatten de bewuste intellectuele inspanningen die hierboven beschreven worden, zoals denken, redenen of herinneren.

Andere voorbeelden van cognitieve voorbeelden zijn:

• Selectieve aandacht
• Aanhoudende aandacht
• Verwerkingssnelheid van informatie
• Herkennen van patronen
• Cognitieve flexibiliteit
• Visuele verwerking
• Auditieve verwerking

Niet-cognitieve vaardigheden omvatten zaken als integriteit, motivatie of interpersoonlijke interactie. Ze hebben verder te maken met de persoonlijkheid van mensen, het temperament en houdingen. Niet-cognitieve vaardigheden worden ook wel beschreven als soft skills.

Het verschil tussen cognitieve en niet-cognitieve vaardigheden is vaak niet goed te onderscheiden, omdat uiteindelijk de menselijke cognitie overal betrokken bij is.

Wat zijn soft-skills?

Soft-skills zijn vaardigheden die betrekking op hoe iemand werkt, bijvoorbeeld hoe iemand met collega’s omgaat en hoe problemen worden opgelost. Ze omvatten interpersoonlijke vaardigheden, communicatieve vaardigheden, timemanagement vaardigheden, empathie en luistervaardigheden.

Soft-skills zijn zeer belangrijk voor een goed functionerende werknemer, omdat ze iemand succesvol kunnen maken op de werkplek en binnen een team. Iemand kan goed zijn in technische vaardigheden, maar als deze mensen zich niet kunnen beheersen of om kunnen gaan met anderen, kunnen ze niet succesvol zijn binnen een bedrijf.

Voorbeelden van soft-skills zijn:

• Luisteren
• Motivatie
• Time management
• Oplossen van conflicten
• Kritisch denken
• Leiderschap
• Compromissen sluiten
• Communicatieve vaardigheden
• Aanpassingsvermogen
• Onderhandelingsvaardigheden
• Teamwerk
• Integriteit
• Creatief denken

Ontwikkelen van cognitieve vaardigheden

Cognitieve ontwikkeling is een onderwerp dat veel aandacht krijgt in de neurowetenschappen en de psychologie. Het richt zich met name op de ontwikkeling van een kind op het gebied van perceptuele vaardigheden, het leren van taal, informatieverwerking en andere aspecten van de cognitieve psychologie.

Jean Piaget ontwikkelde een theorie waarin hij suggereert dat kinderen vier verschillende stadia doorlopen in hun mentale ontwikkeling. De theorie richt zich op de manier waarop kinderen kennis verwerven en de aard van intelligentie.
De vier stadia zijn:

1. Sensomotorisch stadium (geboorte tot 2 jaar oud)
2. Pre-operationele stadium (2 jaar tot 7 jaar oud)
3. Concreet operationele fase (7 jaar tot 11 jaar)
4. Formeel operationele fase (12 jaar en ouder)

Jean Piaget geloofde dat kinderen een actieve rol spelen in hun eigen leerproces en zag ze als kleine wetenschappers die experimenten uitvoeren en observaties doen terwijl ze leren over de wereld.

Cognitieve vaardigheden verbeteren en trainen

Om de cognitieve ontwikkeling van kinderen te bevorderen, is het hebben van kwaliteitsvolle interacties met het kind zeer belangrijk. Voorbeelden van manieren om de cognitieve vaardigheden van kinderen te verbeteren zijn:

• Praten met je baby en het benoemen van veelgebruikte voorwerpen
• Het laten spelen met speelgoed en veel bewegen
• Kinderen kennis laten maken met letters, puzzels en uiteindelijk boekjes
• Uitbreiding en stimulering van de natuurlijke interesses van een kind
• Het geduldig en volledig beantwoorden van alle waarom-vragen van een kind

Cognitieve flexibiliteit

Het vermogen om gedrag en denken aan te passen aan de omgeving wordt cognitieve flexibiliteit genoemd. Het wordt beschouwd als een kernonderdeel van executief functioneren. Het vindt plaats op twee manieren:

1. Het vermogen om aan meerdere dingen tegelijk te denken
2. Het vermogen om denken aan te passen op basis van verandering

Een voorbeeld. Stel dat een docent vraagt aan een leerling of een klas in meerdere groepen ingedeeld kan worden. Een leerling zegt: iedereen in de klas hoort bij elkaar. Een andere leerling zegt: de groep kan ingedeeld worden op basis van geslacht, kleur, lengte, haarkleur, lievelingsdieren etc. Dit is een voorbeeld van cognitieve flexibiliteit.