Functionele strategie

Functionele strategie uitleg - toolshero

In dit artikel wordt de functionele strategie praktisch uitgelegd. Na het lezen begrijp je de basis van deze krachtige strategietool.

Wat is een functionele strategie?

In het bedrijfsleven worden de plannen voor de toekomst gedefinieerd met doelen en doelstellingen. Deze doelen samen vormen de basis voor de strategie die wordt uitgetekend om de doelen ook daadwerkelijk te behalen. Strategieën bepalen dus de te behalen resultaten, prestaties en doelen. Doorgaans worden strategieën uitgewerkt op drie niveaus: bedrijfsstrategieën, strategieën op bedrijfsniveau, en strategieën op functioneel niveau.

Wat zijn de drie levels van strategieën?

Zodra de bedrijfsstrategieën (strategie & tactieken) gedefinieerd zijn vanuit het hogere management, moet het management ook de strategieën gaan formuleren en implementeren voor elk functiegebied. Verschillende functionele gebieden van de organisatiestructuur van een bedrijf omvatten marketing, financiële strategie, logistieke strategie, productiestrategie etc. Functionele strategieën kunnen deel uitmaken van de algemene bedrijfsstrategie, of dienen als afzonderlijke plannen binnen een functioneel gebied.

De strategieën op functioneel niveau omvatten de acties en doelen die zijn toegewezen aan verschillende afdelingen binnen de organisatie. Deze ondersteunen de algemene bedrijfsstrategieën. Als de strategie op breed niveau het vergroten van het marktaandeel betreft, dan zijn voorbeelden van functionele strategieën het verhogen van het aantal hoogopgeleide medewerkers, het verbeteren van merkidentificatie, of het verminderen van inefficiënties in de productie.

Wie is er verantwoordelijk voor de functionele strategieën?

In hiërarchische organisaties zijn verschillende mensen verantwoordelijk voor de implementatie van de strategieën op functioneel gebied. Meestal zijn dat senior specialisten zoals de financieel directeur, of chef engineering. Op ondernemingsniveau zijn de CEO of algemeen directeur verantwoordelijk voor de implementatie van de belangrijkste strategieën.

Enkele voorbeelden van veel voorkomende functionele strategieën zijn: productiestrategie, schuldfinanciering, organisatiestrategieën, marketingstrategieën, financiële strategieën etc.

Kernpunten functionele strategieën

Van de drie niveaus strategieën is de functionele strategie de meest gedetailleerde. Elke afdeling heeft zijn eigen specifieke doelen en gebruiksvoorwerpen of digitale ondersteuningsoplossingen, en ook deze worden meegenomen in de functionele strategie. Ook worden er binnen alle afdelingen statistieken bijgehouden over de prestaties en het succes van de teams.

Houd rekening met de volgende zaken bij het opstellen van de functionele strategieën.

1. Uitlijnen functionele strategie en bedrijfsstrategie

Uiteindelijk is het doel van de functionele strategieën dat deze de algemene bedrijfsstrategie ondersteunen. Daarom moeten de strategieën op functioneel niveau altijd in lijn zijn met de strategie op bedrijfsniveau en de management strategieën.

Als de bedrijfsstrategie het vergroten van het marktaandeel in land X betreft, is het niet logisch dat een van de functionele strategieën is om de computersystemen van een partner in land Y te ontwikkelen. Deze doelen zijn niet in lijn gebracht. Succes is waarschijnlijker wanneer alle strategieniveaus op het zelfde resultaat gericht zijn.

2. Progressie

Een gevaar voor het goed uitvoeren van een functionele strategie is het bijhouden van teveel gegevens en informatie om de voortgang te meten. Het is van vitaal belang om goed te bedenken welke gegevens bijgehouden moeten om te kunnen bepalen of er vorderingen gemaakt worden in het ondersteunen van de bedrijfsstrategie.

3. Integratie

Alleen het afstemmen van de functionele strategie op de bedrijfsstrategie is niet voldoende. Ook op horizontaal gebied moeten de afzonderlijke functionele strategieën geïntegreerd worden. Een voorbeeld hiervan is het coördineren van inkoop/productie, voorraad en logistiek. Op die manier ontstaat er geen snelheidsdrempel op items die verschillende afdelingen doorkruisen alvorens zij op de juiste plek komen.

4. Toewijzen van middelen

Het is belangrijk dat de verschillende bedrijfstakken en afdelingen de juiste middelen hebben om de functionele strategie ook daadwerkelijk uit te voeren. Anders gezegd, een functionele strategie kan niet uitgevoerd worden als de afdeling de middelen daar niet voor heeft. Het gaat hierbij om zowel materiële middelen, geld, als personeel. Als de betreffende afdeling de middelen niet heeft, kan dat ernstige gevolgen hebben voor de mate waarin de afdeling met succes aan de bedrijfsstrategie kan bijdragen.

Functionele bedrijfstakken

Enkele bedrijfsgebieden waarvoor een functionele strategie wordt opgesteld worden hieronder toegelicht.

Functionele marketingstrategie

Marketing omvat de activiteiten die betrekking hebben op het identificeren van de behoeften van de consument, en het leveren van inspanningen om aan die behoeften te voldoen met een product of service. Een van de belangrijkste onderdelen van een functionele marketingstrategie is de marketingmix. Deze omvat alle stappen die een bedrijf kan en moet nemen om de vraag naar producten of diensten te vergroten. De traditionele marketingmix omvat prijs, plaats, promotie, proces en mensen.

Voorafgaand aan het implementeren van de marketingmix wordt doorgaans een SWOT-analyse uitgevoerd waarmee de situatie van het bedrijf grondig geanalyseerd wordt.

Er is een aantal strategische marketingtechnieken, zoals relationship marketing, hunger marketing, direct marketing en brand leadership.

Financiële strategie

De functionele strategie op financieel gebied betreft alle gebieden van financieel beheer, namelijk plannen, verwerven, gebruiken en beheersen van de financiële middelen die onder de onderneming vallen. Het gaat onder meer om het aantrekken van kapitaal, creëren van budgetten voor de verschillende afdelingen, toepassingen van fondsen, investeringen werkkapitaalbeheer, dividenduitkering, berekenen netto waardes etc.

Human resources strategie

De functionele HR-strategie omvat alles gerelateerd aan de ontwikkeling van werknemers, en de kansen en werkomstandigheden die hen aangeboden worden zodat zij een goede bijdrage kunnen leveren aan de organisatie. De functionele HR-strategie omvat onder anderen de werving & selectie, ontwikkeling, motivatie en behoud van werknemers en andere relaties.

Productiestrategie

De functionele productiestrategie van een onderneming is gericht op het algehele productiemechanisme van het bedrijf, operationele planning, controles, logistiek en de hele supply chain management-tak. Het primaire doel van de productiestrategie is het verbeteren van de kwaliteit van de productietaken, verhogen van efficiëntie, en het verlagen van de totale productiekosten.

Research & development strategie

De functionele strategie voor research & development omvat innovatie en de ontwikkeling van nieuwe producten en het verbeteren van de al bestaande producten. Functionele strategieën binnen dit gebied kunnen zijn: productontwikkeling, diversificatie, en marktpenetratie.

Functionele strategie stappenplan

Bedrijfsstrategieën bepalen de algemene koers van de organisatie. Op basis hiervan worden ook de strategieën op de functionele niveaus van de organisatie bepaald. Dit stappenplan beschrijft een aanpak voor het formuleren van de strategie op functioneel niveau, en geeft antwoord op de vraag je een functionele strategie kan creëren die de bedrijfsstrategie goed ondersteund.

Functionele strategie stappen - toolshero

1. Uitlijnen bedrijfsfuncties en bedrijfsstrategie

In veel organisaties zijn de verschillende functionele strategieën niet goed afgestemd op de algemene bedrijfsstrategie. Dit leidt tot inefficiënties zoals het verspillen van middelen en activiteiten en project die de algemene strategie niet ondersteunen. In het ergste geval kan de functionele strategie de algemene bedrijfsstrategie zelfs belemmeren.

Een manier op dit tegen te gaan is door het functionele management actief te betrekken bij de ontwikkelen van de functionele strategieën. Zij kunnen specifieke informatie geven over werkstromen en de manier van handelen binnen de verschillende eenheden.

Zoals bekend uit de theorie achter de MOST-analyse, is het belangrijk dat ook de belangrijkste belanghebbenden betrokken worden bij het opstellen van de strategie. Het gaat hierbij om aandeelhouders, het bestuur, collega’s, klanten en leveranciers. Hun input is belangrijk om mee te nemen zodat de strategieën volledig zijn afgestemd en voldoen aan hun belangrijkste verwachtingen.

2. Van bedrijfsstrategie naar functionele strategie

Bij het ontwikkelen van een functionele strategie worden verschillende informatiebronnen gebruikt. In de meeste gevallen is de algemene bedrijfsstrategie het belangrijkste element hierin. Ook worden voorkeuren en eisen van andere belanghebbenden meegenomen zoals de klanten en het bestuur. Daarnaast benchmarking ook een belangrijke input, of de uitkomsten van SWOT-analyses.

Neem het voorbeeld van een HR-strategie in een groot farmaceutisch bedrijf. De bedrijfsstrategie schetst enkele strategische doelstellingen. Wat is de bijdrage die HR kan leveren om de algemene bedrijfsstrategie te ondersteunen?

Doel 1: stap in opkomende markten
Doel 2: ontwikkel nieuwe producten

Functionele HR-uitkomsten die als basis dienen voor de functionele strategieën op dit gebied kunnen zijn:

Uitkomst 1: flexibiliteit om nieuwe startups te voorzien van middelen, talent etc.
Uitkomst 2: ondersteun cross-functioneel teamwork

3. Verzamel input van belanghebbenden

Het verzamelen van informatie over de verschillende individuele functies is niet alleen essentieel om hun verwachtingen te definiëren, maar is ook bedoeld om ervoor te zorgen dat de functionele strategie is afgestemd op de huidige realiteit. Daarom is het zaak dat organisaties met regelmaat de werkvloer opgaan met enquêtes om te vragen wat werkt, en wat niet werkt. In het voorbeeld van de HR-afdeling van het farmaceutische bedrijf moet de HR-verantwoordelijke bijvoorbeeld een medewerkers onderzoek beginnen om te beoordelen in hoeverre de functies voldoen aan de verwachtingen van de medewerkers.

4. Definieer cruciale doelstellingen

Eerder werd al duidelijk dat functionele strategieën over het algemeen een stuk gedetailleerder zijn dan bijvoorbeeld de bedrijfsstrategieën. Er is dan meestal ook geen tekort aan ideeën voor wat er zou kunnen gedaan worden met functionele strategieën. Vaak is echter wel een beperkte capaciteit om deze ideeën uit te voeren. Focus daarom op de doelstellingen die absoluut essentieel zijn om de bedrijfsstrategie te ondersteunen. Stem dit af op basis van de input die verschillende belanghebbenden hebben geleverd.

5. Bereid voor op implementatie

Als het gaat om het definiëren van de verschillende functionele acties die samen de functionele strategie vormen, is ‘wie’ net zo belangrijk als ‘wat’. De beste manier om dit te bereiken is om van de strategieontwikkeling een teamactiviteit te maken. Hierdoor wordt elk managementteam betrokken bij het ontwikkelen van de strategie, en kan elk management persoonlijke verantwoordelijkheid nemen om een bepaald initiatief uit te laten voeren.

6. Definieer Key Performance Indicators (KPI’s)

Key Performance Indicators (KPI’s) zijn van cruciaal belang om de voortang van de functionele strategie ten opzichte van de bedrijfsstrategie te volgen. Lees hier meer over het opstellen van deze voortgangsstatistieken.

7. Feedback & monitoring

Een functionele strategie ontwikkelen die is gebaseerd op de bedrijfsstrategie is een goed eerste stap voor een succesvolle organisatie. Maar naarmate het bedrijf zich ontwikkeld kunnen de omstandigheden veranderen. Daarom is het belangrijk dat afstemming van de functionele strategie op de bedrijfsstrategie een belangrijk onderdeel blijft. Naast een set goede KPI’s is het belangrijk dat een zakelijke stuurgroep in het leven geroepen wordt om feedback te verzamelen waarmee afstemming gehandhaafd kan blijven.

Functionele strategie samenvatting

Strategieën op functioneel niveau omvatten acties en doelstellingen die de algemene bedrijfsstrategie ondersteunen. In hiërarchische organisaties zijn verschillende mensen verantwoordelijk voor het implementeren van verschillende functionele strategieën. Vaak zijn dit de afdelingsmanager. Zo is er een algemeen financieel directeur. Hij of zij is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de financiële strategie. Een marketingmanager is verantwoordelijk voor het implementeren van de marketingstrategie.

De belangrijkste eis van de functionele strategieën is dat zij zijn afgestemd op de algemene bedrijfsstrategie. Een manier om dit te doen is om het functionele management te betrekken bij de strategieontwikkeling. Zij weten alles over werkstromen, beschikbare middelen en de maximale capaciteit. In de ontwikkeling van de functionele strategie wordt informatie meegenomen uit verschillende bronnen. Denk bijvoorbeeld aan de input van stakeholders zoals klanten, het bestuur en leveranciers. Ook benchmarking en de uitkomsten van strategische analyses, zoals SWOT, worden hierin meegenomen.

Omdat functionele strategieën over het algemeen een stuk gedetailleerder zijn dan de algemene bedrijfsstrategie, is het noodzakelijk om een keuze te maken uit de vele mogelijkheden wat betreft doelstellingen. Alleen de acties en processen die aantoonbaar effectief de bedrijfsstrategieën ondersteunen moeten worden uitgevoerd omwille van het effectief gebruiken van middelen. Om voortgang en effectiviteit te kunnen dienen er KPI’s worden opgesteld. Naarmate de tijd vordert kan door deze KPI’s te meten de koers van de functionele strategieën worden bijgesteld zodat zij altijd als ondersteuning van de bedrijfsstrategie dienen.

Nu is het jouw beurt

Wat denk jij? Herken je de uitleg over een functionele strategie? Zijn in jouw werkomgeving de functionele strategieën goed afgestemd op de algemene bedrijfsstrategieën? Is er ruimte voor jou om input te leveren voor het ontwikkelen van de strategie? Zou jij de organisatie van strategieën anders willen zien in jouw werkomgeving? Heb jij tips of opmerkingen?

Deel jouw kennis en ervaring via het commentaar veld onderaan dit artikel.

Als je het artikel handig of praktisch vond voor jouw eigen kennis, deel dit vooral met jouw netwerk of meld je aan voor onze gratis wekelijkse nieuwsbrief. Je kunt ons ook vinden op Facebook, LinkedIn, Twitter en Youtube.

Meer informatie

  1. Connor, T. (2001). Product levels as an aid to functional strategy development. Strategic Change, 10(4), 223.
  2. Dyer, L. (1983). Bringing human resources into the strategy formulation process. Human Resource Management (pre-1986), 22(3), 257.
  3. Gunnigle, P., & Moore, S. (1994). Linking business strategy and human resource management: issues and implications. Personnel Review, 23(1), 63-84.
  4. Wheelen, T. L., Hunger, J. D., Hoffman, A. N., & Bamford, C. E. (2010). Strategic management and business policy. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.

Citatie voor dit artikel:
Janse, B. (2020). Functionele strategie. Retrieved [insert date] from toolshero: https://www.toolshero.nl/strategie/functionele-strategie/

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/strategie/functionele-strategie/”>toolshero: Functionele strategie</a>

Interessant artikel?
Geef je waardering of deel het artikel via social media!

Vond je dit artikel interessant?

Wil je je persoonlijke en professionele vaardigheden een boost geven? En heb je geen tijd om allerlei uitgebreide journals te lezen? Waarom moeilijk doen als het ook makkelijk kan?! Wij hebben het uitzoekwerk voor je gedaan en alles praktisch samengevat.

Bekijk onze abonnementen

Geef een reactie