Balanced Scorecard (BSC)

Balanced scorecard - ToolsHero

In dit artikel wordt de Balanced Scorecard (BSC) van Robert Kaplan en David Norton praktisch uitgelegd. Na het lezen begrijp je de basis van deze krachtige strategie en prestatiemanagement tool. In dit artikel kun je tevens een gratis Balanced Scorecard template downloaden om direct je kennis op toe te passen.

Wat is een Balanced Scorecard?

De Balanced Scorecard (BSC) of Business Balanced Scorecard Card (BBSC) is een door Robert Kaplan en David Norton ontwikkeld strategisch prestatiemanagement model.

Het is bedoeld om de missie en visie van een organisatie te vertalen in daadwerkelijke (operationele) acties.

Daarnaast kan het helpen om de gekozen strategie makkelijker te communiceren, strategisch feedback en leerproces aan te sturen en om de planning en de streefcijfers te bepalen.

De (operationele) acties worden opgezet tezamen met meetbare indicatoren, die ondersteuning bieden bij het inzicht verkrijgen en bijsturen van de gekozen strategie.

Uitgangspunten hierbij zijn de visie en de strategie, die vanuit vier perspectieven gezien worden: financieel perspectief, afnemersperspectief, interne processen en het lerend vermogen en innovatie

Balanced Scorecard van Robert Kaplan en David Norton - ToolsHero

Financieel perspectief

Het financiële perspectief (financial) is belangrijk voor alle aandeelhouders en andere geldschieters van een organisatie.

Het geeft antwoord op de vraag: “Hoe aantrekkelijk moeten we, als organisatie, zijn voor onze aandeelhouders en geldschieters?” Het is vooral een kwantitatieve maatstaaf op basis van cijfers uit het verleden.

Daarnaast geeft het een betrouwbaar inzicht in de bedrijfsvoering en de duurzaamheid van de gekozen strategie. De geleverde toegevoegde waarde vanuit de andere drie perspectieven zullen een vertaling krijgen in een financieel succes.

Het is dus een kwantificatie van de toegevoegde waarde die in de organisatie geleverd word. Immers zal bij een hogere toegevoegde waarde de winst hoger uitvallen.

Klant perspectief

Elke organisatie bedient een bepaalde behoefte in de markt. Dit wordt gedaan voor een doelgroep genaamd klanten.

Klanten (customers) bepalen onder andere de kwaliteit, de prijs, de dienstverlening (service) en de toelaatbare marges op deze producten en/of diensten.

Organisaties proberen te voldoen aan de verwachtingen van de klanten, die op elk moment weer kunnen veranderen. De aanwezigheid van alternatieven (bij concurrenten) hebben hierbij een grote invloed op de verwachtingen van de klant.

Dit perspectief geeft antwoord op de vraag: “Hoe aantrekkelijk moeten we, als organisatie, zijn voor onze klanten?”.

Interne processen

Bij het perspectief van interne processen (internal business processes) moet de vraag gesteld worden welke interne processen daadwerkelijk toegevoegde waarde hebben binnen de organisatie en welke activiteiten er binnen deze processen plaatsvinden.

De toegevoegde waarde wordt voornamelijk uitgedrukt als de prestatie richting de klant, die ontstaat door optimale afstemming tussen processen, activiteiten en beslissingen.

Dit perspectief geeft antwoord op de vraag: “Waarin moeten we, als organisatie, uitblinken om onze afnemers en aandeelhouders/ geldschieters tevreden te stellen?”.

Lerend vermogen en innovatie

Het lerende vermogen en innovatie (learning and growth) geeft aan of een organisatie zichzelf kan blijven verbeteren en/of groeien in een dynamische omgeving.

Deze dynamische omgeving is dagelijks onderhevig aan verandering door bijvoorbeeld nieuwe wet- en regelgeving, economische ontwikkelingen of zelfs groeiende concurrentie.

Om dit te voorkomen is het van belang dat een organisatie blijft leren en innoveren zowel intern als extern. Dit perspectief geeft antwoord op de vraag: “Hoe blijven we, als organisatie, in staat om de gekozen strategie te realiseren?”.

Balans

Zoals de naam al doet vermoeden is het evenwicht of balans een belangrijk uitgangspunt van de Balanced Scorecard.

Er moet een balans zijn tussen korte en lange termijndoelen, financiële en niet-financiële maatstaven, leidende en volgende indicatoren en externe en interne perspectieven. Het gaat om de samenhang waarbij een verbetering bij het ene perspectief niet het andere perspectief in de weg mag zitten.

Deze samenhang is terug te vinden in het model via de onderlinge verbonden pijlen tussen de vier perspectieven.

Implementatie

De implementatie van de Balanced Scorecard bestaat uit een aantal stappen. De eerste stap is het opzetten van een missie, visie en een strategie door het hoger management.

Aan deze strategie worden een aantal doelstellingen gekoppeld, genaamd strategische doelstellingen.

Vervolgens worden managers in het middenkader op de hoogte gebracht van de missie, visie en de strategische doelstellingen.

In een open discussie kunnen de managers hun mening ventileren, aangeven wat de kritische succesfactoren zijn per perspectief en zelf de indicatoren aangeven en opzetten om in de toekomst te kunnen monitoren.

Voor de perspectieven financieel en afnemers is het mogelijk om eerst onderzoek te doen en interviews te houden onder de (potentiële) aandeelhouders of afnemers om te toetsen wat hun verwachtingen zijn. Dit kan inzicht geven in de richting van de te gebruiken doelstellingen.

In samenspraak met het middenkader en het hoger management worden de verschillende doelen (objectives) geformuleerd waarbij per doel wordt aangegeven wat de kritische succesfactoren zijn, de indicatoren (measures) zijn om het te meten, specifieke waarden als doel (targets) en de bijbehorende acties (initiatives) om deze doelen te halen.

Het is mogelijk om nog een stap verder te gaan door middel van persoonlijk doelstellingen te koppelen aan de doelstellingen in het middenkader. Alle persoonlijk acties zullen dan een bijdrage leveren aan de gekozen strategie van de organisatie.

In grote lijnen valt te denken aan de volgende stappen:

  1. Opstellen van visie, missie en strategische doelstellingen
  2. Uitvoeren van een stakeholdersanalyse om de verwachtingen van de afnemers en aandeelhouders te peilen
  3. Het in kaart brengen van de kritische succesfactoren
  4. Vertalen van strategische doelstellingen naar (persoonlijke) doelen
  5. Het opzetten van prestatie indicatoren om de doelen te kunnen meten
  6. Het bepalen van de waarden voor de te behalen doelen
  7. Het vertalen van de doelen in operationele activiteiten

Het is belangrijk om te vernoemen dat het behalen van strategische doelstellingen een continu proces is plannen, doen, meten en bijsturen (zie ook PDCA- of Deming cirkel).

Het opzetten en toepassen van de Balanced Scorecard is dus ook niet een eenmalige actie!

Balanced Scorecard Template

Download het gratis Balanced Scorecard template. Beschikbaar als aanpasbaar Word bestand en als PDF bestand.

Nu is het jouw beurt

Wat denk jij? Hoe pas jij de de Balanced Scorecard toe? Herken je de bovenstaande stappen of zijn er meerdere aandachtspunten? Wat zijn volgens jou succesfactoren die kunnen bijdragen aan goede implementatie van de Balanced Scorecard?

Deel jouw kennis en ervaring via het commentaar veld onderaan dit artikel.

Als je het artikel handig of praktisch vond voor jouw eigen kennis, deel dit vooral met jouw netwerk aan vrienden en zakenrelaties. Je kunt ons ook vinden op Facebook en Twitter.

Meer informatie

  1. Kaplan R.S. and Norton D.P. (2000). The Strategy-Focused Organization. Harvard Business Review Press.
  2. Kaplan R.S. and Norton D.P. (1996). The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. Harvard Business Review Press.
  3. Kaplan R.S. and Norton D.P. (1993). Putting the Balanced Scorecard to Work. Harvard Business Review, Sep – Oct pp2–16.
  4. Kaplan R.S. and Norton D.P. (1992). The Balanced Scorecard: measures that drive performance. Harvard Business Review, Jan – Feb pp. 71–80.
  5. Malina, M. A. and Selto, F. H. (2001). Communicating and Controlling Strategy: An Empirical Study of the Effectiveness of the Balanced Scorecard. Journal of Management Accounting Research, Vol. 13, p. 47.

Citatie voor dit artikel:
Van Vliet, V. (2010). Balanced Scorecard. Retrieved [insert date] from ToolsHero: https://www.toolshero.nl/strategie/balanced-scorecard/

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/strategie/balanced-scorecard/”>ToolsHero: Balanced Scorecard </a>

Interessant artikel?
Geef je waardering of deel het artikel via social media!

Balanced Scorecard (BSC), 4.50 / 5 (2 votes)

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here