Wheel of Life: de uitleg en template

Soms heb je het idee dat het niet zo goed gaat. Je hebt drukte in je hoofd, weinig energie of je mist rust. Het is best moeilijk om te zien waar het precies misgaat als je alleen bent. Het levenswiel laat in één oogopslag zien hoe alles ervoor staat. Je geeft de belangrijkste levensgebieden een score en ziet direct waar balans is en waar niet. Hierdoor werkt het coaching concept eenvoudig en helpt het mensen echt. De leidinggevende kan met dit een goed gesprek beginnen over groei of de hoeveelheid werk. Voor de medewerker geeft het richting, overzicht en een concreet startpunt om stappen te zetten naar meer balans.

In dit artikel wordt uitgelegd wat het Wheel of Life is. Ik vertel waar het Wheel of Life vandaan komt. Ook laat ik zien welke delen bij het Wheel of Life horen en hoe je het Wheel of Life zelf in kunt vullen. Je ziet ook hoe je van de uitkomst makkelijke stappen en doelen maakt. Daarnaast vind je een Wheel of Life template om meteen je eigen levenswiel op te stellen. Veel leesplezier!

Wat is Wheel of Life?

The Wheel of Life®, ook bekend als het Levenswiel, laat zien hoe men balans in het leven kan brengen en geluk en succes kan creëren. Het stamt van oorsprong uit het Tibetaans Boeddhisme en richt zich op acht onderdelen, die ook wel de geluksfactoren binnen het menselijk leven worden genoemd.

Het levenswiel mag echter niet met de Tibetaanse versie verward worden, dat zich meer richt op het bewustzijn van de persoonlijke mentale toestand. Het levenswiel wordt vaak gebruikt en ingezet als middel voor coaching en / of het stellen van doelen.

In the Wheel of Life® is het de bedoeling om te identificeren hoe een individu z’n tijd doorbrengt en hoe tevreden deze persoon is over de verschillende onderdelen en gebieden die het leven te bieden heeft. Het creëert een vorm van zelfreflectie, waarin men in staat is (nog) meer uit het leven te halen.

Figuur 1 – Wheel of Life® (Meyer, 1960)

Onderverdeling Wheel of Life

Het Wheel of Life is rond en lijkt op een taart met verschillende stukken. Elk stuk gaat over een deel van het leven waar mensen vaak veel waarde aan hechten. Je ziet vaak deze soorten indelingen:

1. Werk en carrière (business en carrière)
2. Financiën (finance)
3. Gezondheid
4. Familie & Vrienden (family & friends)
5. Liefde & Romantiek (romance)
6. Persoonlijke groei (persoonlijke ontwikkeling)
7. Ontspanning en plezier (leuke dingen en vrije tijd)
8. Maatschappelijke bijdrage

Daarnaast is het altijd mogelijk om categorieën toe te voegen of weg te laten of om bijvoorbeeld Familie & Vrienden te splitsen.

Wheel of Life in coaching en werkcontext

Coaches pakken het Wheel of Life erbij om snel te zien hoe het leven en werk van iemand eruitziet. Op één pagina wordt zichtbaar welke gebieden relatief veel aandacht krijgen en welke gebieden zijn achtergebleven. Daardoor is dit een handig hulpmiddel voor coaches, leidinggevenden en HR om ontwikkelgesprekken goed te voeren.

Bij een coachtraject kan het levenswiel goed helpen om het eerste gesprek duidelijk te maken. In plaats van alleen te praten over stress of wanneer mensen zich niet lekker voelen, laat dit voor elk deel van het leven zien waar spanning zit. Je kunt werken en tegelijk letten op je gezondheid. Er blijft altijd wat tijd over om rustig aan te doen. Je kunt tijd besteden aan de mensen om je heen. Je kunt jezelf blijven ontwikkelen. Je kunt geld verdienen. Al deze dingen kunnen samen gaan. Dit geeft een basis die mensen kunnen gebruiken om verder te kijken en dingen op een rij te zetten.

Het levenswiel helpt in een organisatie bij gesprekken over werk, leren en hoe iemand het langer volhoudt op de werkvloer. Het laat zien hoe werk past bij de andere delen van het leven. Als je het goed doet met werken maar je voelt je niet fit of je komt niet tot rust, dan doe je misschien wel te veel. Het kan zelfs zijn dat je op een dag niet meer verder kunt. De leidinggevende en de medewerker kunnen dit samen gebruiken om op tijd te praten over de werkdruk, de grenzen en de dingen die kunnen veranderen. Misschien helpt HR ook mee.

Het Wheel of Life maakt het ook makkelijker om ambities te bespreken. Een professional kan blij zijn met het werk van nu, maar toch weinig punten geven aan leren en groeien. Dit helpt om een plan te maken waarmee je kunt groeien. Het gesprek gaat dan van een rot gevoel naar praten over dingen die iemand graag wil leren of doen. Soms wil iemand een opleiding doen, meer werk oppakken of misschien een andere baan krijgen.

Het levenswiel helpt niet om te oordelen, maar om te praten. De scores gaan niet zozeer over goed of slecht werken. De scores laten vooral zien hoe iemand zich voelt en welke balans er is. De waarde ontstaat pas echt in het gesprek waarin wordt onderzocht wat achter de scores zit en welke stappen realistisch en wenselijk zijn.

Wheel of Life: hoe werkt het?

Elke taartpunt van het Wheel of Life vertegenwoordigt een categorie. Aan elk van zo’n taartpunt kan men een waarde toekennen van 1 (zeer slecht) tot en met 10 (zeer goed).

De waarde 1 ligt het dichtst bij het middelpunt van de cirkel en de waarde 10 ligt aan de rand van de cirkel. Na het invullen ontstaat er een soort spinnenweb en is in één oogopslag te zien, welke categorieën minder scoren en wat de levenstevredenheid van dat moment is.

Elk onderdeel heeft invloed op het individuele leven van de mens. Door het wiel in alle eerlijkheid in te vullen, tegen het licht te houden en bij te sturen, komt men erachter waar het men voor de wind gaat en op welke onderdelen wellicht meer aandacht naar toe kan gaan. Hoe extremer het cijfer, hoe meer er aan die categorie verbeterd kan worden.

Bij het invullen van het levenswiel, maakt het niet uit waar men start of met welk onderdeel men begint.

Stappenplan

Om goed en overwogen te werk te gaan, is het handig om volgens het onderstaand stappenplan te werk te gaan:

Stap 1. Opstart

Maak een sjabloon; een cirkel met daarin de 8 taartpunten die de verschillende categorieën vertegenwoordigen. Maak een onderverdeling van 1 (dicht bij het midden) tot 10 (buitenkant cirkel) om daar de scores in te vullen. Uiteraard zijn er ook sjablonen van het levenswiel online te vinden.

Stap 2. Vul in
Het invullen van de scores geeft het individuele tevredenheidsniveau van de verschillende categorieën weer. Neem even de tijd om dit te doen. Zet de scores niet meteen neer en probeer niet te veel om je heen te kijken.

Als je even stil staat bij elke groep, geef je daar genoeg tijd aan. Als je het Wheel of Life invult, zie je snel of je leven in balans is. Je merkt ook wat je doet als het lastig wordt.

Er zijn natuurlijk meer ideeën in elke groep. Hier lees je de meest duidelijke ideeën.

1. Werk & Carrière (business & career)

In hoeverre is men tevreden over zijn baan, is het de baan die men voor ogen had of wil men liever een andere carrière nastreven?Geeft het werk mensen geluk en een goed gevoel?Verdient het werk voldoende voor levensonderhoud?En dat gaat daarna gewoon door.

2. Financiën (finance)

Zijn alle inkomen genoeg om aan alle basisbehoeften en andere behoeften te voldoen?Is men niet afhankelijk van leningen?Heeft men geen schulden?Is geld het enige dat men gelukkig maakt?En daarna gaat het gewoon door.

3. Gezondheid (health)

Hoe fysiek en mentaal gezond is men?Hoe voelt men zich?Is men tevreden over uiterlijk en gewicht?Kampt men met lichamelijke ongemakken?In hoeverre is men met sport bezig?En dat gaat zo door.

4. Familie en vrienden (family and friends)
Zijn vrienden ondersteunend, onvoorwaardelijk en te vertrouwen?Kan men op vriendschappen bouwen en altijd bij hen aankloppen?In hoeverre brengt men met familie en/of vrienden vrije tijd door?En zo gaat het door.

5. Liefde en romantiek (romantiek)
Heeft men geluk in de liefde gevonden?Heeft men een nieuw partner of een vaste partner op wie men kan bouwen?En dat gaat gewoon door.

6. Persoonlijke groei (personal development)

Hoe gaat men om met persoonlijke groei?Staat men open voor nieuwe ervaringen en wil men leren?Voelt iemand zich spiritueel verbonden met de binnenwereld en met de buitenwereld?En dat gaat zo door.

7. Ontspanning en plezier (fun en recreatie)
Geniet men van het leven?Oefent men hobby’s uit of is men bezig met sport?Hoe gaat men met vrije tijd om?En het gaat door.

8. Maatschappelijke bijdrage (contribution)

Helpt men anderen?Doet men aan vrijwilligerswerk?In hoeverre is men actief bij (sport)clubs, in de buurt of als ondersteuning voor familie (mantelzorg)?

Stap 3. Reflectie

Als je alle cijfers hebt opgeschreven, is het levenswiel af. Het spinnenweb laat nu eventuele verrassingen zien, pieken en dalen of regelmaat.

Bij scores van 8 tot 10 is men zeer tevreden in een specifieke categorie. Mensen moeten dit goed blijven doen. In dit gebied is er altijd iets dat beter kan.

Wanneer mensen tussen de 5 en 7 geven voor een categorie, zijn de mensen meestal best tevreden. Maar mensen zien dan toch vaak nog een mogelijkheid om dingen te verbeteren en om nieuwe doelen te stellen.

Scores van 1 tot en met 4 vertellen dat iemand in het geheel niet tevreden is over dit specifieke gebied. Men moet manieren gaan vinden om de tevredenheid hier te verbeteren.

Toch geven zulke scores veel kansen. Vaak is men uit het oog verloren dat dit mogelijk is en daarom is het goed om hier bij stil te staan. De volgende vragen kunnen hierbij helpen:

• Waarom gaf men zichzelf zo’n lage score op de betreffende categorie?
• Wat is een goede score voor de verschillende soorten?
• Welke score wil men behalen na een maand, na 3 maanden, na 6 maanden en na een jaar?
• Welke categorieën scoren minder?
• Welke categorieën zijn van individueel belang om balans te vinden?

Het ingevulde levenswiel is een persoonlijk startpunt. Het levenswiel kan er heel somber of juist best in balans uitzien. Het laat zien hoe goed iemand in het leven omgaat met dingen en hoe makkelijk iemand dingen doet. Natuurlijk is het gemakkelijk dat men buitengewoon tevreden is over 1 categorie, maar wat moet er bij de andere categorieën gebeuren?

Als je veel tijd en energie in je werk steekt, zie je dat vaak terug in je geld. Maar in hoeverre is men dan tevreden over relaties met vrienden en familie?Wat voor gevolg heeft dit voor gezondheid, welzijn en ontspanning?

Als je om je heen kijkt en dingen aan elkaar knoopt, kun je rust vinden in het leven.

De sleutel is om het evenwicht te vinden; dat is precies waar het levenswiel over gaat. Het laat mensen zien waar mensen nu staan in het leven. Het zorgt ervoor dat mensen na gaan denken over waar ze heen willen. Mensen zoeken zo hun grenzen op en maken het wiel groter. Zo kan het wiel groeien.

Stap 4. actie

Als je naar de vorige stappen kijkt, kun je het leven weer laten draaien. Het ingevulde Wheel of Life maakt meteen duidelijk waar je iets kunt veranderen. Men kan zich nu afvragen welk specifieke acties nodig zijn om een categorie te verbeteren.

Als je elke dag naar het ingevulde Wheel of Life kijkt, kun je makkelijker werken aan de dingen die je wilt verbeteren. Op deze manier kun je goed zien hoe ver je zelf komt. Meestal duurt het tussen de zes maanden en een jaar om de categorieën goed te krijgen. Daar heb je wel wat doorzettingsvermogen voor nodig.

Figuur 2 – Wheel of Life® voorbeeld van assessment resultaten

Wheel of Life template

Nu je de theorie over de Wheel of Life hebt gelezen kun je jouw kennis in praktijk toepassen. Ga zelf aan de slag met deze Wheel of Life Template.

Met het levenswiel maak je een stappenplan

Het invullen van het Wheel of Life geeft een beeld van de huidige balans. Echte verandering begint pas als mensen dit voelen en daarna echt iets gaan doen. Met dit stappenplan kun je het levenswiel goed gebruiken als een hulpmiddel om jezelf te ontwikkelen.

Stap 1. Kies één of twee prioriteitsgebieden

Je hoeft niet meteen alles in je leven tegelijk te veranderen. De coachee of medewerker kijkt waar de spanning het hoogst is of waar wat beter kan en kiest een of twee van die gebieden. Zo blijft het plan helder en makkelijk te doen.

Stap 2. Kies een score die je wilt halen en waarvan je denkt dat je die kunt halen
Voor elk gekozen deel van het leven kies je een score die haalbaar is. Niet van een vier naar een tien in korte tijd, maar bijvoorbeeld van een vier naar een zes. Hier staat wat die hogere score betekent voor het dagelijks leven of werk.

Stap 3. Maak hiervan simpele acties die je in het echt kunt doen
We bedenken eerst wat we willen bereiken en maken dan duidelijke stappen. Dit sluit aan bij het werken met SMART doelen. Voor gezondheid kun je denken aan elke dag een stukje lopen, wat beter slapen of eens langsgaan bij de huisarts of specialist. Op het werk praat je af en toe over de taken. Soms kijk je samen wie welke taak krijgt. Je kiest soms ook een dag om met elkaar iets nieuws te leren of te proberen.

Stap 4. Schrijf de hulp op en zet de spelregels erbij

Bij iedere actie wordt bekeken welke ondersteuning nodig is en welke randvoorwaarden geregeld moeten worden. Dat kan steun zijn van een leidinggevende, collega, partner, coach of HR. Tijd, geld en duidelijke afspraken horen er ook gewoon bij. Zo merk je dat ideeën niet alleen mooi zijn op papier, maar dat je de ideeën ook echt kunt toepassen in het gewone leven.

Stap 5. Plan een moment om te kijken hoe het gaat

Aan het einde maken we samen een afspraak wanneer we het levenswiel weer gaan invullen. Dit gebeurt soms na een paar weken. Soms duurt het een paar maanden. Het ligt eraan wat mensen doen. Tijdens deze evaluatie wordt de balans opnieuw gescoord en wordt bekeken welke acties effect hebben gehad en welke punten extra aandacht vragen.

Zo blijft het Wheel of Life niet bij één keer, maar helpt het steeds weer. Dit helpt je even te pauzeren, te kiezen, iets te doen en daarna te kijken wat beter kan. Je kunt het gebruiken om zelf te groeien, maar ook als je praat met een medewerker, een leidinggevende of een coach.

Aanbevolen boeken en artikelen over de Wheel of Life (Levenswiel)

Deze boeken en artikelen leggen goed uit wat het Wheel of Life is en hoe je het Wheel of Life kunt gebruiken. De bronnen tonen hoe levensgebieden elkaar beïnvloeden, hoe reflectie leidt tot betere keuzes en hoe coaches dit model gebruiken om richting, balans en groei te versterken. Als je leren en doen samen gebruikt, gaat het leven gewoon door.

1. Covey, S. R. (2013). The 7 Habits of Highly Effective People. New York, NY: Free Press. → Biedt een helder raamwerk voor balans, prioritering en levensrollen dat inhoudelijk aansluit op de logica van het Wheel of Life.
2. Grant, A. M. (2012). An integrated model of goal-focused coaching. International Coaching Psychology Review, 7(2), 146–165. → Laat zien hoe coaches levensgebieden gebruiken om doelen te structureren, wat direct aansluit op de methodiek van het Wheel of Life.
3. Green, L. S., Grant, A. M., & Rynsaardt, J. (2007). Evidence-based life coaching: Enhancing well-being and goal attainment. The Australian Psychologist, 42(4), 241–254. → Onderbouwt hoe structurering van levensgebieden helpt bij het verhogen van focus, controle en welzijn.
4. Jones, R. J., Woods, S. A., & Guillaume, Y. R. F. (2016). The effectiveness of workplace coaching: A meta-analysis. Human Resource Development Quarterly, 27(1), 3–24. → Laat zien dat coachinginstrumenten die werken met levensgebieden prestaties, welzijn en motivatie versterken.
5. O’Connor, J., & Lages, A. (2004). Coaching with NLP: How to Be a Master Coach. London, UK: HarperCollins. → Verduidelijkt hoe je levensgebieden structureert en veranderingen vormgeeft, wat goed aansluit op het gebruik van het levenswiel.
6. Passmore, J. (2010). A grounded theory study of reflective practice in executive coaching. International Coaching Psychology Review, 5(3), 48–62. → Onderbouwt waarom visuele reflectietools zoals het levenswiel effectief zijn in coaching en gedragsverandering.
7. Rohn, J. (2005). The Five Major Pieces to the Life Puzzle. Los Angeles, CA: Jim Rohn International. → Beschrijft de belangrijkste levensdimensies die geluk en succes bepalen en sluit daardoor nauw aan bij het idee achter het levenswiel.
8. Spence, G. B., & Grant, A. M. (2007). Professional and peer life coaching and the enhancement of goal striving and well-being. The Journal of Positive Psychology, 2(3), 185–194. → Dit artikel beschrijft hoe coaching op meerdere levensgebieden leidt tot betere balans en welzijn, wat de werking van het levenswiel ondersteunt.
9. Whitworth, L., Kimsey-House, H., Kimsey-House, K., & Sandahl, P. (2018). Co-Active Coaching: The Proven Framework for Transformative Conversations. Boston, MA: Nicholas Brealey. → Dit boek geeft een duidelijke basis voor coachingtools die werken met levensgebieden, waardoor het Wheel of Life theoretisch en praktisch goed te plaatsen is.
10. Wilson, C. (2011). Performance Coaching: A Complete Guide to Best Practice Coaching and Training. London, UK: Kogan Page. → Dit boek plaatst het Wheel of Life binnen coachingprogramma’s en onderbouwt waarom het model helpt bij focus, reflectie en doelgericht werken.

Citatie voor dit artikel:
Mulder, P. (2017). Wheel of Life (Levenswiel). Retrieved [insert date] from Toolshero: https://www.toolshero.nl/psychologie/wheel-of-life-levenswiel/

Oorspronkelijke publicatiedatum: 26-10-2017 | Laatste update: 13-03-2026

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/psychologie/wheel-of-life-levenswiel/”>Toolshero: Wheel of Life (Levenswiel)</a>

Artikel door:

Patty Mulder

Patty Mulder is een management expert op het gebied van competentie ontwikkeling, time management, persoonlijke effectiviteit en zakelijke communicatie. Naast content schrijven, is ze een business coach en verzorgt ze bedrijfstrainingen.