Wheel of Life: de uitleg en template

Soms voel je dat het niet lekker loopt. Je hebt drukte in je hoofd, weinig energie of je mist rust. Alleen is het lastig om precies te zien waar het knelt. Het Wheel of Life, ook wel het levenswiel, helpt je om dat in één overzicht helder te maken. Je geeft de belangrijkste levensgebieden een score en ziet direct waar balans is en waar niet. Dat maakt dit coaching concept praktisch en krachtig. Voor de leidinggevende biedt het een goede basis voor een ontwikkelgesprek of gesprek over werkdruk. Voor de medewerker geeft het richting, overzicht en een concreet startpunt om stappen te zetten naar meer balans.

In dit artikel ontdek je wat het Wheel of Life is, hoe het is ontstaan, welke onderdelen erbij horen en hoe je het invult. Je leest ook hoe je de uitkomst omzet in haalbare acties en doelen. Daarnaast vind je een Wheel of Life template om meteen je eigen levenswiel op te stellen. Veel leesplezier!

Wat is Wheel of Life?

The Wheel of Life®, ook bekend als het Levenswiel, laat zien hoe men balans in het leven kan brengen en geluk en succes kan creëren. Het stamt van oorsprong uit het Tibetaans Boeddhisme en richt zich op acht onderdelen, die ook wel de geluksfactoren binnen het menselijk leven worden genoemd.

Het levenswiel mag echter niet met de Tibetaanse versie verward worden, dat zich meer richt op het bewustzijn van de persoonlijke mentale toestand. Het levenswiel wordt vaak gebruikt en ingezet als middel voor coaching en / of het stellen van doelen.

In the Wheel of Life® is het de bedoeling om te identificeren hoe een individu z’n tijd doorbrengt en hoe tevreden deze persoon is over de verschillende onderdelen en gebieden die het leven te bieden heeft. Het creëert een vorm van zelfreflectie, waarin men in staat is (nog) meer uit het leven te halen.

Figuur 1 – Wheel of Life® (Meyer, 1960)

Onderverdeling Wheel of Life

Het Wheel of Life bestaat uit een cirkel, met hierin taartpunten verdeeld, die verschillende categorieën vertegenwoordigen die voor de mens van belang zijn. De meest gangbare onderverdelingen zijn:

1. Werk & Carrière (business & career)
2. Financiën (finance)
3. Gezondheid (health)
4. Familie & Vrienden (family & friends)
5. Liefde & Romantiek (romance)
6. Persoonlijke Groei (personal development)
7. Ontspanning & Plezier (fun & recreation)
8. Maatschappelijke bijdrage (contribution)

Daarnaast is het altijd mogelijk om categorieën toe te voegen of weg te laten of om bijvoorbeeld Familie & Vrienden te splitsen.

Wheel of Life in coaching en werkcontext

Het Wheel of Life wordt in coaching veel gebruikt om in korte tijd een totaalbeeld te krijgen van iemands leven en werk. Op één pagina wordt zichtbaar welke gebieden relatief veel aandacht krijgen en welke gebieden zijn achtergebleven. Dat maakt het een geschikt instrument voor coaches, leidinggevenden en HR om ontwikkelgesprekken te structureren.

In een coachtraject helpt het levenswiel om het eerste gesprek concreet te maken. In plaats van alleen te praten over stress, onrust of ontevredenheid, wordt per levensgebied zichtbaar waar spanning zit. Werk, gezondheid, ontspanning, relaties, persoonlijke groei en financiën kunnen zo naast elkaar worden gelegd. Dit biedt een gemeenschappelijke basis voor verdere analyse en prioritering.

In een organisatiecontext kan het levenswiel worden ingezet bij loopbaancoaching, duurzame inzetbaarheid en ontwikkelgesprekken. Het laat zien hoe werk zich verhoudt tot andere levensgebieden. Als werk structureel hoog scoort en gezondheid, energie of ontspanning laag, is dat een signaal voor risico op overbelasting of uitval. Leidinggevende, medewerker en eventueel HR kunnen dit gebruiken om tijdig in gesprek te gaan over werkdruk, grenzen en mogelijke aanpassingen.

Het Wheel of Life maakt het ook makkelijker om ambities te bespreken. Een professional kan bijvoorbeeld tevreden zijn over het huidige werk, maar een lage score geven op leren en ontwikkeling. Dat geeft richting aan een persoonlijk ontwikkelplan. Het gesprek verschuift dan van vage onvrede naar concrete ontwikkelwensen, zoals opleiding, taakverbreding of een andere rol.

Belangrijk is dat het levenswiel geen beoordelingsinstrument is, maar een gespreksinstrument. De scores zeggen minder over goed of slecht functioneren en meer over beleving en balans. De waarde ontstaat pas echt in het gesprek waarin wordt onderzocht wat achter de scores zit en welke stappen realistisch en wenselijk zijn.

Wheel of Life: hoe werkt het?

Elke taartpunt van het Wheel of Life vertegenwoordigt een categorie. Aan elk van zo’n taartpunt kan men een waarde toekennen van 1 (zeer slecht) tot en met 10 (zeer goed).

De waarde 1 ligt het dichtst bij het middelpunt van de cirkel en de waarde 10 ligt aan de rand van de cirkel. Na het invullen ontstaat er een soort spinnenweb en is in één oogopslag te zien, welke categorieën minder scoren en wat de levenstevredenheid van dat moment is.

Elk onderdeel heeft invloed op het individuele leven van de mens. Door het wiel in alle eerlijkheid in te vullen, tegen het licht te houden en bij te sturen, komt men erachter waar het men voor de wind gaat en op welke onderdelen wellicht meer aandacht naar toe kan gaan. Hoe extremer het cijfer, hoe meer er aan die categorie verbeterd kan worden.

Bij het invullen van het levenswiel, maakt het niet uit waar men start of met welk onderdeel men begint.

Stappenplan

Om goed en overwogen te werk te gaan, is het handig om volgens het onderstaand stappenplan te werk te gaan:

Stap 1. Opstart

Maak een sjabloon; een cirkel met daarin de 8 taartpunten die de verschillende categorieën vertegenwoordigen. Maak een onderverdeling van 1 (dicht bij het midden) tot 10 (buitenkant cirkel) om daar de scores in te vullen. Uiteraard zijn er ook sjablonen van het levenswiel online te vinden.

Stap 2. Invullen

Het invullen van de scores geeft het individuele tevredenheidsniveau van de verschillende categorieën weer. Het is belangrijk dat men hier goed de tijd voor neemt en niet te snel de scores invult of zich laat afleiden.

Reflecteren bij elke categorie vergt concentratievermogen en alleen door het Wheel of Life serieus in te vullen, geeft het een nauwkeurig beeld van iemands balans in het leven en de manier waarop hij met tegenslagen omgaat.

Uiteraard zijn er meerdere overpeinzingen per categorie, maar hieronder zijn de meest voor de hand liggende omschreven:

1. Werk & Carrière (business & career)

In hoeverre is men tevreden over zijn baan, is het de baan die men voor ogen had of wil men liever een andere carrière nastreven? Levert het werk geluk en bevrediging op? Verdient het werk voldoende voor levensonderhoud? Enzovoorts.

2. Financiën (finance)

Zijn alle inkomen genoeg om aan alle basisbehoeften en andere behoeften te voldoen? Is men niet afhankelijk van leningen? Heeft men geen schulden? Is geld het enige dat men gelukkig maakt? Enzovoorts.

3. Gezondheid (health)

Hoe fysiek en mentaal gezond is men? Hoe voelt men zich? Is men tevreden over uiterlijk en gewicht? Kampt men met lichamelijke ongemakken? In hoeverre is men met sport bezig? Enzovoorts.

4. Familie & Vrienden (family & friends)

Zijn vrienden ondersteunend, onvoorwaardelijk en te vertrouwen? Kan men op vriendschappen bouwen en altijd bij hen aankloppen? In hoeverre brengt men met familie en/of vrienden vrije tijd door? Enzovoorts.

5. Liefde & Romantiek (romance)

Heeft men geluk in de liefde gevonden? Heeft men een nieuw partner of een vaste partner op wie men kan bouwen? Enzovoorts.

6. Persoonlijke Groei (personal development)

Hoe gaat men om met persoonlijke groei? Staat men open voor nieuwe ervaringen en wil men leren? Is men spiritueel verbonden met zowel de innerlijke als uiterlijke wereld? Enzovoorts.

7. Ontspanning & Plezier (fun & recreation)

Geniet men van het leven? Oefent men hobby’s uit of is men bezig met sport? Hoe gaat men met vrije tijd om? Enzovoorts.

8. Maatschappelijke bijdrage (contribution)

Helpt men anderen? Doet men aan vrijwilligerswerk? In hoeverre is men actief bij (sport)clubs, in de buurt of als ondersteuning voor familie (mantelzorg)?

Stap 3. Reflectie

Na het invullen van alle scores, is het levenswiel voltooid. Het spinnenweb laat nu eventuele verrassingen zien, pieken en dalen of regelmaat.

Bij scores van 8 tot 10 is men zeer tevreden in een specifieke categorie. Het is belangrijk dat men ervoor zorgt, dat dit gehandhaafd blijft, maar dat er ook in dit gebied altijd verbetering mogelijk is.

Bij scores van 5 tot en met 7 is men redelijk tevreden over een categorie, maar er is zeker een kans om tot verbetering te komen en doelen te stellen.

Scores van 1 tot en met 4 vertellen dat iemand in het geheel niet tevreden is over dit specifieke gebied. Men moet manieren gaan vinden om de tevredenheid hier te verbeteren.

Desalniettemin bieden dergelijke scores volop kansen. Vaak is men uit het oog verloren dat dit mogelijk is en daarom is het goed om hier bij stil te staan. De volgende vragen kunnen hierbij helpen:

• Waarom gaf men zichzelf zo’n lage score op de betreffende categorie?
• Wat is de ideale score voor elke categorie?
• Welke score wil men behalen na een maand, na 3 maanden, na 6 maanden en na een jaar?
• Welke categorieën scoren minder?
• Welke categorieën zijn van individueel belang om balans te vinden?

Het ingevulde Wheel of Life / levenswiel is een individueel uitgangspunt en kan grimmig of evenwichtig van uiterlijk zijn. Het vertelt iets over hoe efficiënt en effectief iemand in het leven is. Natuurlijk is het gemakkelijk dat men buitengewoon tevreden is over 1 categorie, maar wat moet er bij de andere categorieën gebeuren?

Als men bijvoorbeeld alle tijd en energie besteedt aan carrière, heeft dat ongetwijfeld ook een positieve uitwerking op de financiën. Maar in hoeverre is men dan tevreden over relaties met vrienden en familie? Wat voor gevolg heeft dit voor gezondheid, welzijn en ontspanning?

Juist door naar alle facetten te kijken en ervoor te zorgen dat ze alle met elkaar in verbinding staan, kan de balans in het leven gevonden worden.

De sleutel is om het evenwicht te vinden; dat is precies waar het levenswiel over gaat. Het laat mensen zien waar zij op dit moment in het leven staan en dwingt hen vooruit te denken en grenzen op te zoeken, waardoor het wiel zich uitbreidt en kan groeien.

Stap 4. actie

Op basis van de eerdere stappen, kan het levenswiel in beweging worden gezet. Het visueel beeld van het ingevulde Wheel of Life geeft direct aan waar de nodige stappen genomen moeten worden. Men kan zich nu afvragen welk specifieke acties nodig zijn om een categorie te verbeteren.

Door het ingevulde Wheel of Life dagelijks te bekijken, wordt het gemakkelijker om daadwerkelijk aan verbeteringen te werken. Op die manier kan men zijn eigen vooruitgang volgen. Doorgaans duurt het een half jaar tot een jaar dat het lukt om categorieën naar een acceptabel tevredenheidsniveau te brengen, maar daar is wel doorzettingskracht voor nodig.

Figuur 2 – Wheel of Life® voorbeeld van assessment resultaten

Wheel of Life template

Nu je de theorie over de Wheel of Life hebt gelezen kun je jouw kennis in praktijk toepassen. Ga zelf aan de slag met deze Wheel of Life Template.

Van levenswiel naar actieplan

Het invullen van het Wheel of Life geeft een beeld van de huidige balans. De echte verandering begint pas als dit inzicht wordt omgezet in concrete acties. Onderstaand stappenplan helpt om van het levenswiel een praktisch ontwikkelinstrument te maken.

Stap 1. Kies één of twee prioriteitsgebieden

Niet alle levensgebieden hoeven tegelijk aangepakt te worden. De coachee of medewerker kiest één of twee gebieden waar de spanning het grootst is of waar verbetering de meeste impact heeft. Dat houdt het actieplan overzichtelijk en uitvoerbaar.

Stap 2. Bepaal een realistische gewenste score

Per gekozen levensgebied wordt een haalbare gewenste score bepaald. Niet van een vier naar een tien in korte tijd, maar bijvoorbeeld van een vier naar een zes. Daarbij wordt beschreven hoe die hogere score er concreet uitziet in het dagelijks leven of werk.

Stap 3. Vertaal dit naar concrete acties

Vanuit de gewenste situatie worden duidelijke acties geformuleerd. Dit sluit aan bij het werken met SMART doelen. Voor gezondheid kan het gaan om vaste wandelmomenten, een betere slaaproutine of een afspraak bij een huisarts of specialist. Voor werk kan het gaan om het bespreken van taken, het herverdelen van verantwoordelijkheden of het inplannen van ontwikkel- of studiedagen.

Stap 4. Leg ondersteuning en randvoorwaarden vast

Bij iedere actie wordt bekeken welke ondersteuning nodig is en welke randvoorwaarden geregeld moeten worden. Dat kan steun zijn van een leidinggevende, collega, partner, coach of HR. Ook tijd, budget en duidelijke afspraken horen hierbij. Dit voorkomt dat acties op papier goed klinken, maar in de praktijk niet uitvoerbaar zijn.

Stap 5. Plan een evaluatiemoment

Tot slot wordt een datum afgesproken waarop het levenswiel opnieuw wordt ingevuld. Dit kan na enkele weken of maanden zijn, afhankelijk van de acties. Tijdens deze evaluatie wordt de balans opnieuw gescoord en wordt bekeken welke acties effect hebben gehad en welke punten extra aandacht vragen.

Op deze manier wordt het Wheel of Life geen eenmalige oefening, maar een doorlopend hulpmiddel. Het ondersteunt een cyclisch proces van stilstaan, kiezen, handelen en bijstellen, zowel in persoonlijke ontwikkeling als in gesprekken tussen medewerker, leidinggevende en coach.

Aanbevolen boeken en artikelen over de Wheel of Life (Levenswiel)

Deze boeken en artikelen maken het idee achter het Wheel of Life helder en toepasbaar. De bronnen tonen hoe levensgebieden elkaar beïnvloeden, hoe reflectie leidt tot betere keuzes en hoe coaches dit model gebruiken om richting, balans en groei te versterken. Een sterke combinatie van theorie en praktijk die het levenswiel stevig onderbouwt.

1. Covey, S. R. (2013). The 7 Habits of Highly Effective People. New York, NY: Free Press. → Biedt een helder raamwerk voor balans, prioritering en levensrollen dat inhoudelijk aansluit op de logica van het Wheel of Life.
2. Grant, A. M. (2012). An integrated model of goal-focused coaching. International Coaching Psychology Review, 7(2), 146–165. → Laat zien hoe coaches levensgebieden gebruiken om doelen te structureren, wat direct aansluit op de methodiek van het Wheel of Life.
3. Green, L. S., Grant, A. M., & Rynsaardt, J. (2007). Evidence-based life coaching: Enhancing well-being and goal attainment. The Australian Psychologist, 42(4), 241–254. → Onderbouwt hoe structurering van levensgebieden helpt bij het verhogen van focus, controle en welzijn.
4. Jones, R. J., Woods, S. A., & Guillaume, Y. R. F. (2016). The effectiveness of workplace coaching: A meta-analysis. Human Resource Development Quarterly, 27(1), 3–24. → Laat zien dat coachinginstrumenten die werken met levensgebieden prestaties, welzijn en motivatie versterken.
5. O’Connor, J., & Lages, A. (2004). Coaching with NLP: How to Be a Master Coach. London, UK: HarperCollins. → Verduidelijkt hoe je levensgebieden structureert en veranderingen vormgeeft, wat goed aansluit op het gebruik van het levenswiel.
6. Passmore, J. (2010). A grounded theory study of reflective practice in executive coaching. International Coaching Psychology Review, 5(3), 48–62. → Onderbouwt waarom visuele reflectietools zoals het levenswiel effectief zijn in coaching en gedragsverandering.
7. Rohn, J. (2005). The Five Major Pieces to the Life Puzzle. Los Angeles, CA: Jim Rohn International. → Beschrijft de belangrijkste levensdimensies die geluk en succes bepalen en sluit daardoor nauw aan bij het idee achter het levenswiel.
8. Spence, G. B., & Grant, A. M. (2007). Professional and peer life coaching and the enhancement of goal striving and well-being. The Journal of Positive Psychology, 2(3), 185–194. → Beschrijft hoe coaching op meerdere levensgebieden leidt tot betere balans en welzijn, wat de werking van het levenswiel ondersteunt.
9. Whitworth, L., Kimsey-House, H., Kimsey-House, K., & Sandahl, P. (2018). Co-Active Coaching: The Proven Framework for Transformative Conversations. Boston, MA: Nicholas Brealey. → Geeft een duidelijk fundament voor coachingtools die werken met levensgebieden, waardoor het Wheel of Life theoretisch en praktisch goed te plaatsen is.
10. Wilson, C. (2011). Performance Coaching: A Complete Guide to Best Practice Coaching and Training. London, UK: Kogan Page. → Plaatst het Wheel of Life binnen coachingprogramma’s en onderbouwt waarom het model helpt bij focus, reflectie en doelgericht werken.

Citatie voor dit artikel:
Mulder, P. (2017). Wheel of Life (Levenswiel). Retrieved [insert date] from Toolshero: https://www.toolshero.nl/psychologie/wheel-of-life-levenswiel/

Oorspronkelijke publicatiedatum: 26/10/2017 | Laatste update: 28/12/2025

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/psychologie/wheel-of-life-levenswiel/”>Toolshero: Wheel of Life (Levenswiel)</a>

Artikel door:

Patty Mulder

Patty Mulder is een management expert op het gebied van competentie ontwikkeling, time management, persoonlijke effectiviteit en zakelijke communicatie. Naast content schrijven, is ze een business coach en verzorgt ze bedrijfstrainingen.