RET methode van Albert Ellis

RET methode: in dit artikel wordt de RET methode, ontwikkeld door Albert Ellis praktisch uitgelegd. Naast wat het is (definitie en doel), belicht dit artikel ook de methode van observatie, interpretatie en evaluatie, irrationele gedachten, het ABC van rationeel emotieve therapie en kritiek. Veel plezier met lezen!

Wat is de RET methode?

Rational Emotive Therapy, oftewel de RET methode, is een methode die gebaseerd is op een vorm van cognitieve gedragstherapie (CBT). In RET staat de relatie tussen denken en emoties centraal. Het laat zien hoe mensen beter om kunnen gaan met stressvolle situaties. Zodra niet-effectieve gedachten geëlimineerd worden, krijgt stress minder ruimte.

Het zijn vaak niet gebeurtenissen zelf die iemand van streek maken, maar de reactie op die gebeurtenissen, dus de manier waarop over gebeurtenissen wordt nagedacht. De RET methode van psycholoog Albert Ellis is gericht op het leren omgaan met deze destructieve gedachten over gebeurtenissen.

De methode is ontworpen zodat iedereen aan de hand van een stappenplan steviger en zelfverzekerder in de schoenen komt te staan.

Ben jij een piekeraar? Overdenk jij veel situaties en beslissingen die je moet nemen? Lig jij vaak wakker als je een belangrijke dag hebt? Dan is dit artikel mogelijk wat voor jou!

Wat is het doel van de RET methode?

Het doel van deze methode en van psycholoog Albert Ellis is om mensen weerbaarder te maken tegen stressvolle situaties. Het focust op het omzetten van ineffectieve gedachten en gevoelens naar gedachten en gevoelens die juist wel constructief zijn voor de situatie. Het zorgt ervoor dat je inzicht krijgt in de werking van lichaam en geest.

Zoals aangegeven wordt de oorzaak van stress of onvrede buiten onszelf gezocht, terwijl deze veel vaker in onszelf aanwezig zijn. Invloeden van buitenaf zijn slechts gedeeltelijk de oorzaak van stress en spanning.

De gedachten en mentale houding die we aannemen ten opzichte van deze gebeurtenissen bepalen hoe we ons voelen. Irrationele gedachten die opkomen zijn vaak niet productief en nog minder constructief.

Toch zijn deze gedachten de oorzaak van soms zeer sterke emoties. Deze gedachtepatronen moeten daarom veranderen, zoals ook de doelstelling is in schematherapie.

Waarneming, interpretatie en evaluatie

De drie zaken waartussen onderscheid wordt gemaakt bij het RET model zijn waarneming, interpretatie en evaluatie. Waarneming is het feitelijk waarnemen en beschrijven van een situatie of gebeurtenis.

De interpretatie is de betekenis die gegeven wordt aan deze waarneming. Deze betekenis kan juist of onjuist zijn, of accuraat vs. inaccuraat.

De evaluatie is de waardering die wordt toegekend aan de interpretatie. Deze gedachten kunnen een gebeurtenis een emotionele lading meegeven.

Het evaluatiegedeelte speelt een cruciale rol bij het ontstaan van (heftige) emoties. De evaluatie zorgt er namelijk voor dat gebeurtenissen een emotionele lading krijgen. Deze kunnen leiden tot niet-productief en niet-constructief gedrag.

RET methode: irrationele gedachten

Psycholoog Albert Ellis noemt in zijn onderzoeken veelvoorkomende irrationele gedachten en ideeën op de werkplek. Deze kunnen onderverdeeld worden in drie hoofdgedachten.

1. Ik moet goed presteren op sociaal gebied, zoals het vinden van liefde of de goedkeuring van anderen om mezelf de moeite waard te vinden.
2. Anderen moeten mij aardig en goed behandelen, anders zijn zij waardeloze mensen.
3. Het leven moet comfortabel en aangenaam zijn, anders is het waardeloos.

Verslaafd aan liefde

Mensen die veel behoefte hebben aan liefde en bevestiging zijn bang om afgewezen te worden en vermijden daarom confrontaties en conflicten. Het belangrijkste voor hen is om aardig gevonden te worden. De gedachte die daaraan ten grondslag ligt is: iedereen moet mij aardig vinden, anders ben ik niet te moeite waard.

Het irrationele aan deze gedachte is de eis dat het noodzakelijk is dat anderen jou goed moeten keuren voordat je er toe doet.

Perfectionisme

Perfectionisme gaat over de overdreven eis om onfeilbaar en foutloos te zijn. Een perfectionist vindt het zeer moeilijk om fouten te maken en accepteert dit bijna nooit van zichzelf, maar ook niet van anderen. Daardoor kunnen ze ook moeilijk delegeren. Ze doen liever alles zelf omdat ze denken dat zij de taak het beste kunnen uitvoeren.

De achterliggende gedachte achter de perfectionist is: ik ben een mislukking als ik een fout maak. En: anderen moeten mij eerlijk en aardig behandelen, anders zijn zij waardeloze mensen.

Frustratietolerantie

Mensen met een lage tolerantie voor frustratie eisen dat de wereld rechtvaardig is. De achterliggende gedachte is: het leven moet gemakkelijk en interessant zijn, anders is het een waardeloos bestaan.

Rampdenken

Rampdenken, of doemdenken is een gedachtepatroon waarin iemand van het ene rampzalige scenario in het andere belandt. Een zeer klein en onbelangrijk voorval kan een trigger zijn voor deze persoon om in een negatieve gedachtespiraal te komen. Het einde van de spiraal betekent bijna altijd een persoonlijke ramp voor de persoon.

Regels

Een andere veelgehoorde en irrationele eis is dat de wereld rechtvaardig moet zijn en dat iedereen zich aan de regels moet houden. Mensen die dit vinden veroordelen vaak andere mensen die zich niet aan de regels houden. Het irrationele aan deze gedachte is dat de realiteit niet geaccepteerd wordt.

Het ABC van de RET methode

De Griekse wijsgeer Epictetus zei ooit: “people are not disturbed by things, but by the view they take of them.” Ook volgens Albert Ellis is dit het geval.

In de theorie van het RET model wordt gebruikgemaakt van de letters ABC. Het ABC model is tevens ontwikkeld door Albert Ellis. De A (activating event) staat voor aanleiding, de B (belief) staat voor de bril waardoor we kijken naar een situatie en de C staat voor consequenties.

De ABC theorie stelt dat A niet de oorzaak kan zijn van C, eerder van B. Het zijn dus niet de gebeurtenissen die ervoor zorgen dat je een bepaald gevoel hebt, maar eerder de manier waarop je deze gebeurtenissen interpreteert.

Overtuigingen kunnen wel veranderd worden, door te oefenen met het opzetten van andere brillen, nieuwe perspectieven. Het beste wordt een perspectief aangenomen dat realistischer is en beter past bij de situatie. Het gevoel (C) dat hierbij past is dan positiever. Zo kunnen gevoelens van ontreddering, schaamte, angst of minderaardigheid minder frequent ervaren worden.
Sommige mensen denken dat het doel van deze methode is om emoties uit te schakelen of te verzwakken. Dat is niet waar.

Emoties die wel horen bij een bepaalde situatie moeten aangemoedigd worden. Het gaat erom dat een reëel beeld wordt gevormd bij de werkelijkheid, met bijpassende emoties. Overdreven sterk aanwezige emoties worden als het ware verzwakt tot ze op een gezond niveau zijn.

Een voorbeeld. Op het moment dat een dierbaar persoon van iemand is overleden, dan is verdriet heel normaal. Dat verdriet kan gepaard gaan met huilen of boosheid. Het is echter niet normaal wanneer iemand dit soort emoties laat zien bij het krijgen van een verkeersboete. Dan is het zaak dat de situatie opnieuw bekeken wordt zodat geconcludeerd kan worden dat de emoties te heftig zijn voor de situatie.

Kritiek op de RET methode

De RET methode wordt door sommige onderzoekers bestempeld als pseudowetenschap omdat het enkele ongefundeerde hypothesen zou volgen.

Ook is er kritiek op de wetenschappelijke onderbouwen van het model. Zo is het de vraag of cognities irrationeel kunnen zijn en wordt beargumenteerd dat elke cognitie functioneel is binnen de context van een persoon.

Deze kritiek heeft geleid tot de ontwikkeling van therapieën zoals aandachtsgerichte cognitieve therapie, ook wel mindfulness genoemd, en acceptatie- en commitmenttherapie. Dit zijn methoden waarbij het doel niet zozeer is om de inhoud van cognities te veranderen, maar om de functie ervan voor de cliënt te veranderen.

Aanbevolen boeken en publicaties over de RET methode

De RET methode helpt om de relatie tussen gedachten, emoties en gedrag beter te begrijpen. De methode laat zien dat niet alleen een gebeurtenis zelf spanning oproept, maar vooral de betekenis die iemand eraan geeft. De onderstaande boeken en publicaties geven extra verdieping bij rationeel-emotieve therapie, irrationele overtuigingen, het ABC-model, cognitieve gedragstherapie en de praktische toepassing van RET in begeleiding, coaching en therapie.

1. Beck, A. T. (1964). Thinking and depression: II. Theory and therapy. Archives of General Psychiatry, 10(6), 561-571. → Beck werkte, net als Ellis, aan de ontwikkeling van cognitieve therapie. Dit artikel is relevant omdat het laat zien hoe gedachten, emoties en gedrag elkaar beïnvloeden. Daardoor vormt het een goede aanvulling op de RET methode, waarin vooral overtuigingen en interpretaties centraal staan.
2. Beck, J. S. (2020). Cognitive behavior therapy: Basics and beyond. New York, NY: Guilford Press. → Dit handboek geeft een duidelijke basis voor cognitieve gedragstherapie. Het boek sluit goed aan bij RET, omdat beide benaderingen mensen helpen om gedachten te onderzoeken en anders met situaties om te gaan. Vooral de praktische opbouw van gesprekken, oefeningen en huiswerk maakt deze bron waardevol.
3. David, D., Lynn, S. J., & Ellis, A. (2010). Rational and irrational beliefs: Research, theory, and clinical practice. New York, NY: Oxford University Press. → Deze bron gaat direct in op rationele en irrationele overtuigingen. Dat is een kernpunt binnen de RET methode. De publicatie helpt om beter te begrijpen waarom sommige gedachten spanning, boosheid of vermijding versterken, terwijl andere gedachten realistischer en helpender zijn.
4. DiGiuseppe, R., & Bernard, M. E. (1990). The application of rational-emotive theory and therapy to school-aged children. School Psychology Review, 19(3), 268-286. → Dit artikel laat zien hoe de RET methode kan worden toegepast bij kinderen en jongeren. Dat maakt de bron nuttig voor onderwijs, begeleiding en coaching. Irrationele overtuigingen ontstaan namelijk niet alleen bij volwassenen. Ook leerlingen kunnen vastlopen door gedachten zoals “ik moet altijd goed presteren” of “iedereen moet mij aardig vinden”.
5. Dryden, W. (2009). Rational emotive behaviour therapy: Distinctive features. London, England: Routledge. → Dryden legt helder uit wat de RET methode onderscheidt van andere vormen van cognitieve gedragstherapie. Het boek is compact en praktisch. Het laat goed zien hoe disputeren, accepteren en het ontwikkelen van helpende overtuigingen samenkomen in de behandeling.
6. Ellis, A. (1957). Rational psychotherapy and individual psychology. Journal of Individual Psychology, 13(1), 38-44. → Dit is een vroege publicatie waarin Ellis zijn rationele benadering verder uitwerkt. De bron is belangrijk voor de oorsprong van RET. Ellis laat zien dat emotionele problemen vaak samenhangen met overtuigingen die iemand over zichzelf, anderen of de wereld heeft.
7. Ellis, A. (1962). Reason and emotion in psychotherapy. New York, NY: Lyle Stuart. → Dit boek is een van de klassieke basiswerken van Albert Ellis. Het vormt een belangrijk fundament onder de RET methode. Ellis beschrijft hoe irrationele overtuigingen emotionele problemen kunnen versterken en hoe mensen kunnen leren om hun gedachten actiever te onderzoeken.
8. Ellis, A. (1974). Rational-emotive theory: Albert Ellis. In A. Burton (Ed.), Operational theories of personality (pp. 313-344). New York, NY: Brunner/Mazel. → Deze publicatie geeft een duidelijke theoretische uitleg van de RET methode. De bron sluit goed aan bij het ABC model, waarin een gebeurtenis niet direct tot een emotionele reactie leidt, maar via de overtuigingen die iemand eraan koppelt.
9. Ellis, A. (1999). Early theories and practices of rational emotive behavior therapy and how they have been augmented and revised during the last three decades. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 17(2), 69-93. → Dit artikel laat zien hoe de RET methode zich heeft ontwikkeld tot REBT. Dat is waardevol omdat de methode niet stil is blijven staan. Ellis bespreekt hoe de aanpak is aangepast, uitgebreid en verbonden met latere cognitieve en gedragstherapeutische inzichten.
10. Engels, G. I., Garnefski, N., & Diekstra, R. F. W. (1993). Efficacy of rational-emotive therapy: A quantitative analysis. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 61(6), 1083-1090. → Deze publicatie onderzoekt de effectiviteit van RET. De bron is belangrijk voor de wetenschappelijke onderbouwing van de methode. Zij helpt om de RET methode niet alleen als praktisch denkkader te zien, maar ook als aanpak die empirisch is onderzocht.
11. Walen, S. R., DiGiuseppe, R., & Dryden, W. (1992). A practitioner’s guide to rational-emotive therapy (2nd ed.). New York, NY: Oxford University Press. → Dit boek is een praktische gids voor professionals die de RET methode willen toepassen. Het behandelt onder meer het herkennen van irrationele overtuigingen, het werken met het ABC-model en het begeleiden van cliënten naar realistischere gedachten en gezondere emoties.
12. Dryden, W., & Neenan, M. (2004). The rational emotive behavioural approach to therapeutic change. London, England: SAGE Publications. → Dit boek geeft verdieping bij therapeutische verandering vanuit de RET methode en REBT. Het laat zien hoe overtuigingen, emoties en gedrag samen veranderen wanneer iemand leert om starre eisen, rampdenken en lage frustratietolerantie uit te dagen.

Citatie voor dit artikel:
Janse, B. (2022). RET methode (Ellis). Retrieved [insert date] from Toolshero.nl: https://www.toolshero.nl/psychologie/ret-methode/

Oorspronkelijke publicatiedatum: 08-08-2022 | Laatste update: 18-05-2026

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/psychologie/ret-methode/”> Toolshero.nl: RET methode (Ellis)</a>

Geschreven door:

Ben Janse

Ben Janse is een young professional en werkzaam als Content Manager bij Toolshero. Daarnaast houdt hij zich binnen zijn studie International Business aan de Hogeschool Rotterdam bezig met het analyseren en ontwikkelen van managementmodellen. Dankzij zijn theoretische en praktische kennis weet hij hoofd- en bijzaken goed te onderscheiden waardoor de essentie van elk artikel goed naar voren komt.