PERMA model van Martin Seligman: de uitleg

PERMA Model: in dit artikel wordt het PERMA Model, ontwikkeld door Martin Seligman praktisch uitgelegd. Naast wat het model is, belicht dit artikel de drie bouwstenen van welzijn en geluk en een korte samenvatting. Na het lezen begrijp je de basis van deze persoonlijk geluk gedachtegoed. Veel leesplezier!

Wat is het PERMA model? De uitleg

De Amerikaanse psycholoog Martin Seligman wordt gezien als de grondlegger van de positieve psychologie; een onderwerp waar hij veel onderzoek naar deed.

Martin Seligman is verbonden aan het Positieve Psychologiecentrum van de universiteit van Pennsylvania en in 2011 verscheen zijn boek Flourish waarin hij het PERMA model omschrijft, dat als basis voor geluk en welzijn dient. Dit theoretisch model helpt om de elementen van geluk te begrijpen.

PERMA is het acroniem voor de vijf, volgens Seligman, belangrijke bouwstenen van welzijn en geluk: Positive emotion, Engagement, Relations, Meaning en Achievement.

Verder geeft Martin Seligman aan, dat elk element van welzijn en geluk zelf weer drie eigenschappen moet hebben, namelijk:

1. Elk element moet bijdragen tot welzijn en geluk;
2. Alle elementen zijn evenredig belangrijk;
3. Elk element moet onafhankelijk van de andere elementen bepaald en gemeten worden.

Figuur 1 – Het PERMA model / acroniem (Seligman)

Positieve emotie (Positive emotion)

Het gaat erom je als mens goed te voelen en hoop en inspiratie te halen uit de dingen die je onderneemt. Positieve emoties liggen bijna voor de hand als we het over geluk en welzijn hebben. Deze emotie komt al op, wanneer de eerste levensbehoeften bevredigd worden.

Denk hierbij aan eten, drinken en slapen. Pas dan kunnen mensen positieve emotie toelaten door intellectuele stimulatie en creativiteit.

Bovendien helpen positieve emoties om negatieve ideeën ongedaan te maken. Positieve emotie kan enkel op subjectieve wijze beoordeeld worden door het individu zelf.

Betrokkenheid (Engagement)

Hier gaat het erom, wanneer iemand volledig in beslag wordt genomen door zijn activiteiten en vol passie en betrokkenheid zijn taken uitvoert. Het wordt ook wel omschreven als ‘flow’. Vergelijkbaar met positieve emotie kan ‘engagement’ alleen subjectieve worden gemeten.

Hoe meer iemand verbonden is met het werk of de taak die hij uitvoert, hoe groter zijn ‘engagement’ is. Daarbij opgemerkt dat hij de activiteit als plezierig ervaart en er energie van krijgt. Het vergt immers uithoudingsvermogen en concentratie, maar het levert uiteindelijk grote betrokkenheid en hoge productiviteit op.

Relaties met anderen (Relations)

Hoe authentiek verbonden is iemand met de mensen in zijn omgeving? Hoe is de omgang met collega’s, vrienden, familie, en andere sociale connecties? Geluk en welzijn zijn onlosmakelijk verbonden met prettige, zinvolle en goede intermenselijke relaties.

Hoe beter deze onderlinge verhoudingen zijn, hoe meer dit leidt tot positieve emoties en volledige ondersteuning naar elkaar.

Sociale omgang met mensen en stabiele relaties, leiden tot geluk en welzijn. Daarom is het goed om vriendschappen aan te gaan en ook anderen hiertoe aan te moedigen. Dit biedt de basis voor goede vertrouwensrelaties, waardoor men elkaar gaat respecteren. Dit zal de algemene levenskwaliteit verhogen.

Het doelbewust bestaan (Meaning)

Wat is het doel in iemands leven en welke bijdrage levert iemand aan zijn omgeving en de maatschappij in het algemeen? Welke ideeën en overtuigingen hangt iemand aan en welke betekenis geeft hij aan het leven?

Liefhebben en geliefd zijn, inspireert mensen om te leven en te zorgen voor zowel zichzelf als voor anderen. Wanneer leeft iemand een zinvol leven en welke betekenis kent hij hieraan toe?

Wanneer iemand antwoord heeft op al dit soort vragen en het gevoel heeft voor een groter doel te leven, dan is ook ‘meaning’ ingevuld als onderdeel van zijn geluk en welzijn (Ikigai).

Uit onderzoek is gebleken dat vooral religieuze en spirituele mensen een meer zinvol leven ervaren dan ongelovigen.

Uitdaging en prestatie (Achievement)

Hier gaat het om een gevoel van prestatie en succes, waarin iemand zichzelf continu uitdaagt en de mogelijkheden heeft om z’n vaardigheden te versterken en te verbeteren. Vooral het leveren van inspanningen om tot hogere prestatie te komen horen bij ‘achievement’.

Daar horen vooral uitdagingen bij, die helpen om het zelfbeeld positief op te krikken zodat iemand trots kan zijn op de prestatie die geleverd is.

Dit versterkt het zelfvertrouwen waardoor het geluk en welzijn toeneemt.

Juist door haalbare doelen te stellen, is iemand daadwerkelijk ook in staat die te bereiken. Dat zal vervolgens een voldaan gevoel opleveren en iemand motiveren om door te zetten.

PERMA model, de samenvatting

Het PERMA model kan helpen om het bewustzijn van personen te vergroten.

Wanneer men in staat is om zich te concentreren op de combinatie van alle onderdelen van PERMA (positieve emoties, het gevoel een zinvol bestaan te hebben, vol overgave zich op taken kan storten, te streven naar ondersteunende en vriendschappelijke relaties en in staat te zijn om zijn doelen bereiken) zal hij meer geluk en welzijn ondervinden, dan personen die al deze onderdelen van PERMA niet beheersen.

Aanbevolen boeken en publicaties over het PERMA model

Het PERMA model helpt om welzijn en geluk beter te begrijpen aan de hand van vijf bouwstenen: positieve emoties, betrokkenheid, relaties, betekenis en prestatie. Het model laat zien dat welzijn niet uit één onderdeel bestaat, maar uit meerdere elementen die elkaar kunnen versterken. De onderstaande boeken en publicaties geven extra verdieping bij positieve psychologie, floreren, geluk, betekenis, flow, relaties en het meten van welzijn.

1. Butler, J., & Kern, M. L. (2016). The PERMA-Profiler: A brief multidimensional measure of flourishing. International Journal of Wellbeing, 6(3), 1-48. → Dit artikel is belangrijk voor het meten van het PERMA model. De auteurs ontwikkelden de PERMA-Profiler, waarmee de vijf onderdelen van welzijn afzonderlijk kunnen worden onderzocht. Dat is praktisch waardevol, omdat welzijn niet alleen een gevoel is, maar ook zichtbaar kan worden gemaakt in verschillende levensgebieden.
2. Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. New York, NY: Harper & Row. → Dit boek sluit vooral aan bij de E van Engagement. Csikszentmihalyi beschrijft hoe mensen volledig kunnen opgaan in een activiteit. Dat helpt om te begrijpen waarom betrokkenheid, concentratie en uitdaging belangrijk zijn voor welzijn. Flow ontstaat vaak wanneer vaardigheden en uitdaging goed bij elkaar passen.
3. Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575. → Diener geeft een belangrijke basis voor onderzoek naar subjectief welzijn. De publicatie helpt om het PERMA model breder te plaatsen binnen geluks- en welzijnsonderzoek. Welzijn gaat niet alleen over plezier, maar ook over tevredenheid, betekenis en de manier waarop mensen hun leven ervaren.
4. Diener, E., & Biswas-Diener, R. (2008). Happiness: Unlocking the mysteries of psychological wealth. Malden, MA: Blackwell Publishing. → Dit boek maakt onderzoek naar geluk toegankelijk en praktisch. Het laat zien dat welzijn niet alleen afhangt van omstandigheden, maar ook van relaties, doelen, waarden en dagelijkse gewoonten. Daardoor sluit het goed aan bij het PERMA model dat welzijn vanuit meerdere kanten bekijkt.
5. Forgeard, M. J. C., Jayawickreme, E., Kern, M. L., & Seligman, M. E. P. (2011). Doing the right thing: Measuring wellbeing for public policy. International Journal of Wellbeing, 1(1), 79-106. → Deze publicatie bespreekt hoe welzijn gemeten kan worden voor beleid en samenleving. De bron is relevant omdat het PERMA model niet alleen op individueel niveau wordt gebruikt, maar ook kan helpen om welzijn in groepen, organisaties en gemeenschappen beter te begrijpen.
6. Fredrickson, B. L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56(3), 218-226. → Fredrickson laat zien waarom positieve emoties meer doen dan alleen prettig voelen. Ze kunnen helpen om breder te denken, relaties op te bouwen en beter met uitdagingen om te gaan. Daarmee sluit dit artikel sterk aan bij de P van Positive emotion.
7. Kabat-Zinn, J. (1990). Full catastrophe living: Using the wisdom of your body and mind to face stress, pain, and illness. New York, NY: Delacorte. → Dit boek gaat niet direct over het PERMA model, maar biedt wel een waardevolle aanvulling bij welzijn en bewuste aandacht. Mindfulness kan helpen om positiever en rustiger om te gaan met ervaringen, zonder moeilijke emoties te ontkennen. Daardoor past deze bron goed bij praktische welzijnsontwikkeling.
8. Kern, M. L., Waters, L. E., Adler, A., & White, M. A. (2015). A multidimensional approach to measuring well-being in students: Application of the PERMA framework. The Journal of Positive Psychology, 10(3), 262-271. → Dit artikel past het PERMA model toe in een onderwijscontext. De bron laat zien hoe positieve emoties, betrokkenheid, relaties, betekenis en prestatie kunnen worden gemeten bij studenten. Dat maakt PERMA concreter voor scholen, begeleiding en persoonlijke ontwikkeling.
9. Lambert, L., Passmore, H.-A., & Holder, M. D. (2015). Foundational frameworks of positive psychology: Mapping well-being orientations. Canadian Psychology, 56(3), 311-321. → Deze publicatie helpt om PERMA te plaatsen tussen andere modellen van welzijn. Dat is nuttig omdat positieve psychologie meerdere invalshoeken kent. Het PERMA model is een sterk en praktisch model, maar niet de enige manier om welzijn, geluk en floreren te beschrijven.
10. Peterson, C. (2006). A primer in positive psychology. New York, NY: Oxford University Press. → Peterson geeft een heldere introductie op positieve psychologie. Het boek behandelt thema’s zoals sterke kanten, optimisme, relaties, betekenis en geluk. Daardoor is het een goede achtergrondbron voor lezers die het PERMA model willen begrijpen binnen het bredere vakgebied.
11. Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. New York, NY: Free Press. → Dit is de kernbron achter het PERMA model. Seligman beschrijft welzijn aan de hand van vijf elementen: Positive emotion, Engagement, Relationships, Meaning en Accomplishment. Het boek laat zien waarom welzijn breder is dan geluk alleen en waarom ieder element apart kan bijdragen aan floreren.
12. Seligman, M. E. P., Steen, T. A., Park, N., & Peterson, C. (2005). Positive psychology progress: Empirical validation of interventions. American Psychologist, 60(5), 410-421. → Dit artikel laat zien hoe positieve psychologie-interventies kunnen bijdragen aan welzijn. Denk aan dankbaarheid, sterke kanten en positieve reflectie. De bron sluit goed aan bij PERMA, omdat het PERMA model niet alleen beschrijft wat welzijn is, maar ook richting geeft aan oefeningen die welzijn kunnen versterken.

Citatie voor dit artikel:
Mulder, P. (2018). PERMA model (Seligman). Retrieved [insert date] from Toolshero.nl: https://www.toolshero.nl/psychologie/perma-model/

Oorspronkelijke publicatiedatum: 02-02-2018 | Laatste update: 19-05-2026

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/psychologie/perma-model/> Toolshero.nl: PERMA model (Seligman)</a>

Geschreven door:

Patty Mulder

Patty Mulder is een management expert op het gebied van competentie ontwikkeling, time management, persoonlijke effectiviteit en zakelijke communicatie. Naast content schrijven, is ze een business coach en verzorgt ze bedrijfstrainingen.