Confabulatie

Confabulatie - Toolshero

Confabulatie: in dit artikel wordt confabulatie praktisch uitgelegd. Na het lezen begrijp je de basis van dit concept uit de neuropsychologie.

Wat is confabulatie?

Confabulatie is een geheugenfout, zoals beschreven in de psychologie, die gevormd wordt als gevolg van verzonnen, vervormde of verkeerd geïnterpreteerde herinneringen (syndroom van Korsakov). Het wordt algemeen geassocieerd met verschillende soorten hersenbeschadiging, zoals dementie of een aneurysma. Het fenomeen wordt nog steeds onderzocht, maar bekend is wel dat de basale voorhersenen betrokken zijn bij het fenomeen.

Mensen die confabulatie laten zien, worden geconfronteerd met onjuiste herinneringen en dit vult de gaten in hun geheugen. Dit kan variëren van kleine onnauwkeurigheden tot surrealistische verzinsels die geen raakvlakken hebben met de realiteit.

Over het algemeen hebben de mensen veel vertrouwen in hun eigen herinneringen, ook al worden ze geconfronteerd met tegenstrijdig bewijs. De confabulatie is onjuist, maar ze hebben vertrouwen in de geldigheid ervan. Dit wordt ook gezien bij het Mandela effect, maar daar is in tegenstelling tot dit concept geen medische verklaring voor.

Toch is er ook een groep die deze zekerheid niet ervaart. Andere studies laten zien dat mensen die confabuleren minder vertrouwen hebben in de juistheid ervan, omdat zij hun antwoord vaak beginnen met: ‘ik weet het niet …’ gevolgd door hun antwoord of herinnering.

Confabulaties zijn meestal autobiografisch. Dat betekent dat mensen vaak hun eigen herinneringen verkeerd herinneren. Ze plaatsen hun ervaringen bijvoorbeeld op een verkeerd moment of een verkeerde tijd. Soms herinneren ze zich details, juist of onjuist. Details kunnen ook worden ontleend.

Oorsprong van het concept

De term confabulatie werd voor het eerst beschreven in de medische literatuur door Sergei Sergeievich Korsakov in de vroege jaren 1900. Sergei, een Russische psychiater, merkte op dat alcoholisten vaak geheugenstoornissen vertoonden die werden aangeduid als pseudo-herinneringen, of illusies of vervalsingen van het geheugen. Dit is ook beter bekend als het syndroom van Korsakov en komt vooral bij alcoholisten

Andere prominente psychiaters, zoals Emil Kraepelin en Karl Bonhoeffer begonnen toen gevallen van confabulatie te documenteren bij patiënten met dementie, hersentrauma en seniliteit. Ze ontdekten dat patiënten ook fysiek konden reageren op confabulaties, wat betekent dat gedrag gebaseerd wordt op valse herinneringen.

Liegen

Uitgelokte confabulaties vinden plaats wanneer een persoon een onjuist verhaal creëert als reactie op een specifieke vraag. Dit type komt het meest voor bij mensen die leiden aan dementie of een andere vorm van geheugenverlies.

Spontane confabulatie

Spontane confabulatie komt minder vaak voor dan uitgelokte confabulatie. Het betekent dat iemand zonder aanleiding een verzonnen verhaal vertelt, zonder duidelijke motivatie of provocatie.

Beide vormen worden geassocieerd met geheugenstoornissen, hersenletsel en ziektes, maar het wordt ook waargenomen bij mensen zonder enige voorgeschiedenis van een neurologische aandoening, psychische aandoening of hersenbeschadiging.

Behandeling

Het fenomeen is moeilijk te behandelen, aangezien de oorzaak bijna altijd volledig neurologisch is. De aanbevolen benadering voor de behandeling hangt af van de exacte oorzaak, indien het mogelijk is deze te achterhalen.

Het heeft in ieder geval weinig zin om te discussiëren over de geldigheid van herinneringen. In plaats daarvan is het beter om te proberen om de herinneringen te accepteren en ondersteuning te bieden aan de persoon wanneer hij of zij het moeilijk heeft met opgedane herinneringen.

Wil je onbeperkte en advertentievrije toegang?   

In sommige gevallen kan confabulatie worden behandeld met psychotherapie of cognitieve gedragstherapie (CBT). Deze behandelingen zijn erop gericht om personen bewust te maken van de onnauwkeurigheid van hun eigen geheugen. Deze behandelingen werken uiteraard alleen als er geen sprake is van aandoeningen als bijvoorbeeld dementie.

Uit een onderzoek uit 2017 blijkt dat neuropsychologische behandeling voor confabulatie nuttig kan zijn bij mensen die hersenletsel hebben opgelopen. Onderzoekers vroegen de deelnemers van het onderzoek om een geheugentaak te voltooien en lieten hen onjuiste antwoorden zien.

Toen de deelnemers hun fouten zagen, kregen ze specifieke instructies om meer aandacht aan het materiaal te besteden en beter na te denken over hun antwoord. De resultaten gaven aan dat de aanpak tot op zekere hoogte effectief was in het verminderen van confabulaties.

Hoe omgaan met verwarring en confabulatie

Familieleden en andere mensen die dichtbij personen staan die last hebben van confabulatie kunnen gemakkelijk gefrustreerd raken. Het lijkt misschien alsof hun geliefden liegen, maar in werkelijkheid is het geen poging om de waarheid te verdraaien. Zodra je weet dat het absoluut onvrijwillig is, wordt het misschien gemakkelijker om ermee om te gaan.

Hoewel het voor de naasten verwarrend en frustrerend kan zijn, helpt het mensen met een geheugenstoornis soms juist te leren om te gaan met de huidige realiteit. Gaten in het geheugen is iets dat beangstigend kan zijn, en geconfabuleerde herinneringen zijn een manier van het brein om deze gaten op te vullen. Daarmee probeert het opnieuw de wereld te begrijpen.

Als je bang bent dat iemand om je heen verschijnselen vertoont die lijken op confabulatie, is het belangrijk dat je de hulp van professionals zoekt. Overweeg een diagnose in de geestelijke gezondheidszorg en zorg ervoor dat de onderliggende oorzaak van de confabulaties helder wordt. Met het stellen van een diagnose wordt het makkelijk om uw naaste te helpen omgaan met het probleem.

Confabulaties kunnen verschillende effecten hebben in verschillende omgevingen van de gezondheidszorg. Het nauwkeurig identificeren van de oorzaak ervan is moeilijk voor professionals. Wanneer het niet wordt herkend, kan onnauwkeurige informatie bijdragen aan het verkeerd stellen van een diagnose, met soms verregaande consequenties.

  Ontvang gratis ons Toolshero Top 30 modellenboek   

Nu is het jouw beurt

Wat denk jij? Herken jij de uitleg over confabulatie? Heb jij wel eens last gehad van valse herinneringen? Zie jij overeenkomsten tussen confabulatie en het Mandela-effect? Heb jij tips of opmerkingen?

Deel jouw kennis en ervaring via het commentaar veld onderaan dit artikel.

Meer informatie

  1. Moscovitch, M. (1995). Confabulation.
  2. Berlyne, N. (1972). Confabulation. The British Journal of Psychiatry, 120(554), 31-39.
  3. Kopelman, M. D. (1987). Two types of confabulation. Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry, 50(11), 1482-1487.
  4. Barba, G. D. (1993). Confabulation: Knowledge and recollective experience. Cognitive Neuropsychology, 10(1), 1-20.

Citatie voor dit artikel:
Janse, B. (2022). Confabulatie. Retrieved [insert date] from Toolshero: https://www.toolshero.nl/psychologie/confabulatie/

Gepubliceerd op: 17/07/2022 | Laatste update: 03/08/2022

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/psychologie/confabulatie/”>Toolshero: Confabulatie</a>

Interessant artikel?

Geef je waardering of deel het artikel via social media!

Gemiddelde beoordeling 4 / 5. Totaal aantal beoordelingen: 4

Dit artikel is nog niet beoordeeld! Wees de eerste met jouw beoordeling.

We vinden het jammer dat het artikel niet waardevol voor je was

Laat ons dit artikel verbeteren!

Vertel ons wat er beter kan aan het artikel? Wat mis je bijvoooebeeld of wat kan worden aangevuld?

Geef een antwoord