Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving

Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving definitie - toolshero

In dit artikel wordt een praktische uitleg gegeven van het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving. Na het lezen zal je de basis begrijpen van deze krachtige persoonlijke ontwikkeling tool.

Wat is het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving?

Het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving is een model dat gebruikt kan worden om het ontwikkelingsniveau van competenties en vaardigheden te beoordelen van mensen die iets nieuws leren. Volgens het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving leren mensen van directe instructies en oefening. Het veronderstelt dat hoe langer men oefent door regels en procedures te volgen, hoe meer ervaren en competenter men wordt in een baan of taak. Als iemand uiteindelijk meer ervaren wordt, leunt hij of zij niet langer meer op de directe regels en procedures. In het Engels is dit model beter bekend onder de naam ‘Dreyfus Model of Skill Acquisition’.

Stuart en Hubert Dreyfus creëerden het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving in 1980 en het is tegenwoordig nog steeds een veelgebruikt model om het ervaringsniveau van een persoon te beoordelen. Uit het onderzoek van de Dreyfus-broers bleek dat iemand die een baan of taak uitvoert de volgende vijf verschillende fasen doorloopt:

  1. Beginner
  2. Gevorderd
  3. Competent
  4. Bedreven
  5. Expert

Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving fasen - toolshero

1. Beginner

In de beginnersfase van het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving wordt er verwacht dat de student geen achtergrond heeft in de taak of baan. Het is voor de student daarom heel belangrijk om de directe aanwijzingen, regels en procedures op te volgen. Omdat alles nieuw is, is de kans klein dat de student creatief kan zijn, aangezien hij of zij geen ervaring op dit gebied heeft. Het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving verwacht dat de student nog niet in staat is om zijn of haar eigen beslissingen te nemen, en daarom is hij nog steeds bezig de basis te leren door de aanwijzingen op te volgen. Het belangrijkste onderdeel van deze fase is dat de student een grondig inzicht moet krijgen in de context van de informatie die wordt gedeeld.

2. Gevorderd

In deze fase verwacht het Dreyfus model van vaardigheidsverwerving dat de student verschillende voorbeelden van een taak of functie heeft gezien en ermee heeft geoefend. Om deze reden zal het voor de student gemakkelijker zijn om met verschillende scenario’s om te gaan, omdat hij of zij die uit eerdere ervaringen zal herkennen. Omdat de student enige achtergrond heeft verkregen, voelt hij of zij zich zekerder om een bepaalde taak of opdracht uit te voeren. Maar als er iets misgaat, is de kans groot dat de student de regels de schuld zal geven. Volgens het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving gebeurt dit omdat de student kan denken dat een regel of richtlijn op elke situatie toegepast kan worden. Daarom kan het zijn dat de student een lager verantwoordelijkheidsgevoel heeft, en dus in deze fase nog steeds ondersteuning nodig heeft.

3. Competent

De complexiteit van een functie of taak bepaalt hoe snel een student het niveau van competent bereikt. Volgens het Dreyfus model van vaardigheidsverwerving wordt er verwacht dat een student ongeveer twee tot drie jaar nodig heeft om competent te worden. Nogmaals, de tijd die nodig is om een taak competent uit te voeren hangt af van het type functie. Om bijvoorbeeld een competent chirurg te worden, is vaak meer dan drie jaar nodig. Maar een marketeer kan een heleboel vaardigheden, competenties en kennis opdoen in deze drie jaar.

Over het algemeen wordt verwacht dat een persoon met een competente uitvoering efficiënt en georganiseerd kan werken en weet wat hij of zij doet op basis van eerdere ervaringen. Een ander essentieel kenmerk van een competent persoon is dat hij of zij verantwoordelijkheidsgevoel heeft, en dus in oplossingen denkt. Volgens het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving kennen competente personen veel regels en procedures. Daarom is het soms moeilijk om deze op elke situatie toe te passen. Ze moeten selectief zijn bij het kiezen van welke regels en procedures ze moeten gebruiken om problemen op te lossen. Het kan ook moeilijk zijn omdat ze mogelijk onder druk werken.

4. Bedreven

Volgens het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving is een persoon goed in een functie of taak als hij of zij deze fase bereikt. Een bedreven persoon kent zijn of haar grenzen, maar de manier waarop met bepaalde situaties moet worden omgegaan blijft soms onduidelijk. Dit komt doordat creatieve oplossingen vaak moeten worden gecreëerd op het moment waarop zich een probleem voordoet. Het is alleen mogelijk om dit soort problemen op te lossen als de persoon ervaring heeft met de taak. Volgens het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving ziet iemand die bedreven is in een functie of taak de cruciale aspecten van situaties. Daarom kan de persoon effectief prioriteiten stellen en sneller beslissingen nemen.

5. Expert

Dit is de laatste fase van het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving, waarin verwacht wordt dat de persoon geen directe regels, richtlijnen en procedures meer nodig heeft om een taak uit te voeren. Door een brede blootstelling en dus uitgebreide ervaring in het veld past de expert onbewust passende regels en richtlijnen toe op elke situatie. Als om welke reden dan ook een taak voordoet die ook nieuw is voor de expert, verwacht het Dreyfus model van vaardigheidsverwerving dat de expert zijn of haar analytische vaardigheden gebruikt om de situatie te beoordelen en te bekijken met welke elementen hij of zij al ervaring heeft. Het essentiële kenmerk van een expert is dat het individu persoonlijke intuïtie gebruikt om de meest belangrijke resultaten te bereiken. Het is echter moeilijk om een expert te identificeren omdat experts zichzelf gewoonlijk niet als expert herkennen. Experts vinden het lastig om uit te leggen wat hun specialiteiten zijn. Daarom gebeurt het vaak dat experts worden herkend door bijvoorbeeld hun collega’s.

Praktisch voorbeeld van het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving

Bekijk de volgende voorbeelden van elke fase van het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving:

1. Beginner

Bekijk het volgende voorbeeld: Een student wil leren autorijden en wie nog nooit auto heeft gereden moet eerst de theorie leren, zoals de maximale snelheden, voorrangsregels en bijzondere manoeuvres. Nadat deze kennis is opgedaan, moet de student oefenen om de theorie in praktijk te brengen. Op een echte weg rijden is echter anders dan uit een boek leren hoe je moet rijden. Het kost tijd en oefening voordat de student precies weet wat hij of zij in elke situatie moet doen. Daarom moeten eerst de directe aanwijzingen van de instructeur opgevolgd worden totdat de student volledig begrijpt wat hij of zij in elke situatie moet doen.

2. Gevorderd

Bekijk het volgende voorbeeld, wat een vervolg is op het vorige voorbeeld. Nu de student weet hoe hij moet sturen en de regels kent, nadert de student een kruising waar hij of zij voorrang heeft. Een andere auto die ook het kruispunt nadert en geen voorrang heeft, neemt echter het initiatief om voorrang te nemen. De instructeur moet op de rem trappen om een ongeluk te voorkomen. De student en de instructeur zijn geschrokken, en de student beweert dat de andere bestuurder geen voorrang had en dat het niet zijn fout is. Dit is een typisch voorbeeld van een gevorderde beginner, want hoewel de student de regels kent en weet hoe ze toegepast moeten worden, moet de student ook verantwoordelijk zijn voor het herkennen van de fouten van andere bestuurders en hierop anticiperen.

3. Competent

Bekijk het volgende voorbeeld: brand manager Steve van merk XYZ kreeg van een ondernemer de lokale mogelijkheid om bij te dragen aan het sponsoren van een evenement dat duizenden bezoekers trekt en dat het merk op de lokale markt positief beïnvloedt. Steve werd enthousiast, maar hij wist dat als hij de ondernemer rechtstreeks zou moeten betalen, dit een langdurig juridisch proces zou worden. Als oplossing vroeg Steve zijn PR-bureau om de ondernemer op hun loonlijst te zetten, zodat hij het juridische proces kon vermijden en het evenement op korte termijn kon sponsoren. Steve kent de regels en procedures, maar hij slaagde erin om een oplossing voor de korte termijn te vinden. Op deze manier kon hij het evenement sponsoren en zou het gesponsorde bedrag van zijn PR-budget worden afgetrokken.

4. Bedreven

Bekijk het volgende voorbeeld van een verpleegster die onder begeleiding van een gynaecoloog staat. Een aanstaande moeder staat op het punt te bevallen, en de verpleegkundigen in het ziekenhuis zorgen voor haar. De patiënt heeft echter verschrikkelijk veel pijn en vraagt om medicatie voor een soepeler bevallingsproces. De verpleegkundige geeft vervolgens uitleg over de mogelijkheden, maar ze moet nog steeds met de gynaecoloog overleggen voordat er een definitieve beslissing kan worden genomen. In dit voorbeeld weten de verpleegkundigen wat ze moeten doen. Ze zijn bekwaam in het werk, maar voordat een definitieve beslissing kan worden genomen, moeten ze de expert, in dit geval de gynaecoloog, raadplegen.

5. Expert

Bekijk het volgende voorbeeld van een ervaren motormonteur. Een motorrijder kocht een jaar geleden een tweedehands motor. Gedurende dat jaar heeft de motorrijder niet gemerkt dat er wat mankeerde aan de motor. Na een jaar voelde hij echter wat trillingen en hij denkt dat het vermogen van de motor is afgenomen. Daarom besluit de motorrijder naar de motormonteur te gaan voor een controle.

De monteur startte de motor en speelde met het gaspedaal in neutrale versnelling. Hij rook ook het motoroliereservoir en kon de motorrijder vertellen dat de koppelingsplaat versleten is en dat de kleppen moeten worden gereset. Vanwege de jarenlange ervaring van de monteur hoefde hij geen richtlijnen te volgen om het probleem met de motor te achterhalen. Hij kon horen en ruiken wat er aan de motor mankeerde.

Conclusies van het Dreyfus model

De verschillende fasen van het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving vergen tijd en oefening. Het is voor elke student van cruciaal belang, ongeacht het type baan of sector, om eerst de directe regels en richtlijnen te volgen om een taak te leren. Nadat de student meer ervaring heeft opgedaan, zal hij of zij hogere fasen in het model bereiken, zoals meester of expert worden. In het algemeen beweert het model dat hoe meer ervaren een persoon in een taak is, hoe minder hij of zij afhankelijk is van regels en richtlijnen om een taak of functie uit te voeren. Bovendien wordt verwacht dat hoe meer ervaren een persoon is, zoals een expert, hoe beter de persoon kan omgaan met onverwachte gebeurtenissen.

Het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving is nuttig om inzicht te krijgen in het ontwikkelingsniveau van een persoon in een bepaalde functie. Het stelt coaches daarnaast in staat om te bepalen welke elementen een coach of student kan verbeteren om een hoger competentieniveau te bereiken. Het is belangrijk om te begrijpen dat niemand overal een beginner of expert in kan zijn. Daarom kan dit model het beste worden gebruikt om de prestaties van een persoon te beoordelen en te bekijken hoe dit correleert met de vereiste vaardigheden en competenties van een functie of taak.

Nu is het jouw beurt

Wat denk jij? Herken je de uitleg van het Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving (Dreyfus Model of Skill Acquisition)? Heb je jezelf of anderen op jouw werkplek beoordeeld aan de hand van dit model? Heb jij tips of opmerkingen?

Deel jouw kennis en ervaring via het commentaar veld onderaan dit artikel.

Als je het artikel handig of praktisch vond voor jouw eigen kennis, deel dit vooral met jouw netwerk of meld je aan voor onze gratis wekelijkse nieuwsbrief. Je kunt ons ook vinden op Facebook, LinkedIn, Twitter en Youtube.

Meer informatie

  1. Benner, P. (2004). Using the Dreyfus model of skill acquisition to describe and interpret skill acquisition and clinical judgment in nursing practice and education. Bulletin of science, technology & society, 24(3), 188-199.
  2. Carraccio, C. L., Benson, B. J., Nixon, L. J., & Derstine, P. L. (2008). From the educational bench to the clinical bedside: translating the Dreyfus developmental model to the learning of clinical skills. Academic Medicine, 83(8), 761-767.
  3. Dreyfus, S. E., & Dreyfus, H. L. (1980). A five-stage model of the mental activities involved in directed skill acquisition (No. ORC-80-2). California Univ Berkeley Operations Research Center.
  4. Lyon, L. J. (2015). Development of teaching expertise viewed through the Dreyfus model of skill acquisition. Journal of the Scholarship of Teaching and Learning, 88-105.

Citatie voor dit artikel:
Zeeman, A. (2019). Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving. Retrieved [insert date] from toolshero: https://www.toolshero.nl/human-resources-hr/dreyfus-model-voor-vaardigheidsverwerving/

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/human-resources-hr/dreyfus-model-voor-vaardigheidsverwerving/”>toolshero: Dreyfus model voor vaardigheidsverwerving</a>

Interessant artikel?
Geef je waardering of deel het artikel via social media!

Alexander Zeeman
About the Author

Alexander Zeeman is Content Manager bij ToolsHero waar hij zich richt op content productie, content management en marketing. Daarnaast studeert hij International Business aan de Hogeschool Rotterdam. Binnen zijn studie is hij bezig met de ontwikkeling van diverse management competenties en het verbeteren van operationele bedrijfsprocessen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *