Waarom voorbereiding het halve werk is

Het maakt niet uit of je nou net om de hoek komt kijken of al een tijdje meedraait, één ding is zeker: als je goed voorbereid een sollicitatiegesprek ingaat, heb je gewoon een grotere kans om die baan ook echt te scoren.

Natuurlijk heb je de juiste skills en motivatie, maar als je geen idee hebt wie je tegenover je krijgt of wat het bedrijf nou écht doet, dan wordt het lastig om echt indruk te maken. Het voorbereiden van een sollicitatiegesprek draait niet alleen om het oefenen van je pitch of het kiezen van je outfit.

Je kunt het eigenlijk verdelen in drie fases: voordat het gesprek begint, tijdens het gesprek en het stukje na afloop.

Wat je doet voordat het gesprek begint

Steeds meer gesprekken zijn tegenwoordig digitaal. Lekker makkelijk, geen reistijd en geen gedoe met parkeren of vertragingen. Maar ook online wil je natuurlijk niet op het laatste moment nog zoeken naar de juiste link of achterkomen dat je wifi ermee stopt. Dus even checken of alles werkt en je niet per ongeluk een chaos op de achtergrond hebt staan, kan geen kwaad.

Kom je wél op locatie, dan is het handig om niet pas op het laatste moment uit te zoeken waar je precies moet zijn. Vertragingen, omleidingen of een volle parkeerplaats zorgen al snel voor stress. Beter een kwartier te vroeg dan met klotsende oksels de deur binnenvallen. En als je dan toch onderweg bent, check ook meteen even of je outfit een beetje in de toon past van het bedrijf. Iets tussen netjes en jezelf zijn werkt vaak het beste. Denk aan een verzorgde, maar niet té stijve look. Vergelijk het met het kiezen van een goede regenjas voor dames: hij moet praktisch zijn, maar ook bij je passen.

Voor je het gesprek ingaat, kan het trouwens echt helpen om alvast wat onderzoek te doen naar wie je straks voor je hebt. Even speuren op LinkedIn en je weet vaak al snel wat voor functie iemand heeft en waar ze zich mee bezighouden. Dat maakt het makkelijker om een inschatting te maken van de sfeer en wat je ongeveer kunt verwachten qua vragen.

Vind je het lastig om spontaan vragen te bedenken tijdens het gesprek? Dan is het slim om er thuis al een paar op te schrijven. Wat wil je weten over de functie, over de mensen daar of over de achtergrond van het bedrijf? Die vragen laten zien dat je geïnteresseerd bent en dat je verder denkt dan alleen het salaris.

Tijdens het gesprek

Zo, je zit aan tafel of voor je laptop en het gesprek is begonnen. Dit is je moment. Je krijgt namelijk maar één kans om een eerste indruk te maken.

Veel mensen vinden het lastig om iets positiefs over zichzelf te zeggen zonder dat het opschepperig klinkt. Anderen blokkeren juist als ze naar hun verbeterpunten moeten zoeken. Daarom is het handig om beide van tevoren op een rijtje te zetten. Dan sta je tijdens het gesprek niet met je mond vol tanden.

Als je een voorbeeld moet geven van iets wat je goed hebt aangepakt, kun je de STARR-methode gebruiken. Die helpt je om je verhaal logisch en duidelijk op te bouwen. Denk aan een situatie waar je iets moest oplossen, wat jouw rol was, wat je deed en wat daar uiteindelijk uitkwam.

Vergeet vooral niet dat je ook zelf mag doorvragen. Dat hoeft echt niet pas aan het einde. Als iets je niet helemaal duidelijk is of je wilt meer weten over waarom de functie openstaat, dan is dit hét moment. Dat laat niet alleen zien dat je scherp bent, maar helpt jou ook om te checken of de baan écht bij je past. Soms zijn er gesprekken voor opdrachten bij de Rijksoverheid. Dat werkt net even anders. Daar wordt bijvoorbeeld veel waarde gehecht aan integriteit en het omgaan met gevoelige informatie. Het is dus slim om van tevoren na te denken over hoe jij hiermee omgaat en of je je thuis zou voelen in zo’n politieke omgeving.

Na het gesprek

Aan het eind van het gesprek heb je meestal al wel een idee of het klikt of niet. Je kunt gerust zeggen dat je het een fijn gesprek vond, maar probeer nog niet te enthousiast te doen of al te veel prijs te geven. Het is ook slim om nog even te vragen wat de vervolgstappen zijn. Wanneer hoor je iets? Zijn er nog meer gesprekken? Hoe je afsluit kan net zo belangrijk zijn als hoe je begint. Dus blijf vriendelijk, blijf jezelf en laat merken dat je serieus geïnteresseerd bent, zonder te pushen. Een goede voorbereiding voelt soms een beetje als het meenemen van een regenjas. Je hoopt dat je hem niet nodig hebt, maar als je onderweg in een bui terecht komt, ben je blij dat je eraan gedacht hebt.