Wat is een VOG en hoe vraag je een verklaring omtrent gedrag aan?

Een VOG. De kans is groot dat je er pas over hoort wanneer je er ineens een nodig hebt. Bijvoorbeeld voor een nieuwe baan, vrijwilligerswerk of een stage. Vanaf dat moment duikt de term overal op en wil je vooral één ding weten: wat is een VOG precies en hoe krijg je er één?

Om dat goed uit te leggen spraken we met Bart, eigenaar van VOGDigitaalAanvragen.nl. Zijn organisatie helpt mensen en bedrijven dagelijks bij het aanvragen van een verklaring omtrent gedrag.

“Veel mensen denken dat een VOG een ingewikkelde procedure is. In werkelijkheid is het proces vrij duidelijk, zolang je weet hoe het werkt en wat er precies wordt gecontroleerd.” — Bart, VOGDigitaalAanvragen.nl

In dit artikel leggen we uitgebreid uit wat een VOG is, wanneer je deze nodig hebt en hoe de aanvraagprocedure precies werkt.

Wat is een VOG?

Een verklaring omtrent gedrag, vaak afgekort als VOG, is een officieel document van de Nederlandse overheid. Met dit document laat je zien dat jouw gedrag uit het verleden geen bezwaar vormt voor het uitvoeren van een bepaalde taak of functie.

De VOG wordt afgegeven door Justis, de screeningsautoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Wanneer je een VOG aanvraagt, kijkt Justis naar eventuele strafbare feiten in het justitiële verleden van de aanvrager. Vervolgens wordt beoordeeld of deze feiten relevant zijn voor de functie of activiteit waarvoor de VOG wordt aangevraagd.

Dat betekent dat niet elke overtreding automatisch leidt tot een afwijzing. De beoordeling is altijd gekoppeld aan de specifieke functie.

Wanneer heb je een VOG nodig?

Een VOG wordt in Nederland in veel verschillende situaties gevraagd. Werkgevers, organisaties en overheidsinstanties willen hiermee controleren of iemand geschikt is voor een bepaalde rol.

Veel voorkomende situaties waarin een VOG wordt gevraagd zijn bijvoorbeeld:

• een nieuwe baan bij een werkgever
• werken met kinderen of kwetsbare personen
• vrijwilligerswerk bij een vereniging of stichting
• een stage tijdens een opleiding
• het starten van een eigen bedrijf in bepaalde sectoren

In sommige sectoren is een VOG zelfs verplicht volgens de wet. Werkgevers of organisaties mogen iemand dan pas laten beginnen wanneer de verklaring is afgegeven.

Voorbeelden van sectoren waar een VOG vaak verplicht is:

• onderwijs
• kinderopvang
• zorginstellingen
• taxivervoer
• financiële dienstverlening

In deze sectoren draait het vaak om vertrouwen, veiligheid of verantwoordelijkheid. Daarom willen organisaties vooraf controleren of er risico’s zijn die relevant kunnen zijn voor de functie.

“Werkgevers willen zekerheid dat iemand betrouwbaar is voor een bepaalde functie. Een VOG helpt daarbij, omdat er wordt gekeken naar risico’s die relevant zijn voor dat werk.” — Bart

Hoe werkt de screening bij een VOG aanvraag?

Wanneer iemand een VOG aanvraagt, controleert Justis het Justitieel Documentatie Systeem. In dit systeem staan strafbare feiten die door politie en justitie zijn geregistreerd.
Maar de beoordeling gaat verder dan alleen kijken of iemand ooit een overtreding heeft gehad.

Justis kijkt onder andere naar:

• de aard van een strafbaar feit
• hoe lang geleden het heeft plaatsgevonden
• de relatie met de functie waarvoor de VOG wordt aangevraagd

Een verkeersboete is bijvoorbeeld meestal niet relevant voor een baan in de zorg. Maar dezelfde overtreding kan wel relevant zijn wanneer iemand taxichauffeur wil worden.

De beoordeling wordt dus altijd gedaan in relatie tot het risico voor de functie.

Welke screeningsprofielen bestaan er?

Bij een VOG aanvraag wordt gewerkt met zogenaamde screeningsprofielen. Deze profielen bepalen op welke risico’s Justis extra controleert. Elk profiel hoort bij een bepaald type functie of verantwoordelijkheid.

Een screeningsprofiel beschrijft welke verantwoordelijkheden iemand krijgt in een functie en welke risico’s daarbij horen. Hierdoor kan Justis gerichter beoordelen of een eventueel strafbaar feit relevant is voor de functie waarvoor de VOG wordt aangevraagd.

Veel voorkomende screeningsprofielen hebben bijvoorbeeld te maken met:

• werken met geld of financiële middelen
• werken met vertrouwelijke informatie
• werken met kinderen
• werken in de zorg
• werken met goederen of transport

Omdat veel mensen zich afvragen hoe dit in de praktijk werkt, helpt het om een aantal voorbeelden te bekijken.

Door met deze profielen te werken kan Justis de screening veel specifieker uitvoeren. Een strafbaar feit dat relevant kan zijn voor de ene functie, hoeft namelijk niet automatisch een probleem te zijn voor een andere functie.

Hoe vraag je een VOG aan?

Een VOG aanvragen kan op verschillende manieren. In veel gevallen wordt de aanvraag gestart door een werkgever of organisatie. Er zijn twee hoofdmethoden.

Digitale aanvraag

De meeste VOG aanvragen verlopen tegenwoordig digitaal. De werkgever of organisatie start de aanvraag en de aanvrager ontvangt vervolgens een e mail met een link naar de aanvraag.

Via DigiD kan de aanvraag daarna eenvoudig worden afgerond. Dat maakt de digitale route voor veel mensen de meest praktische keuze, omdat een afspraak bij de gemeente dan meestal niet nodig is.

Er zijn ook online intermediairs die dit proces begeleiden. VOGDigitaalAanvragen.nl is daar een voorbeeld van. Zij zetten de aanvraag digitaal klaar en dienen deze in, waarna de aanvrager de aanvraag via de e mail van

Dienst Justis afrondt. Dat kan vooral handig zijn voor mensen die het proces snel en volledig online willen regelen.

“De digitale aanvraag is tegenwoordig veruit het snelst. In veel gevallen is de VOG binnen enkele werkdagen al afgegeven.” — Bart

Aanvraag via de gemeente

Het is ook mogelijk om een VOG via de gemeente aan te vragen. Hiervoor moet een formulier worden ingevuld en ingeleverd bij het gemeenteloket. Deze methode wordt tegenwoordig minder gebruikt omdat het proces vaak langer duurt.

Hoe lang duurt een VOG aanvraag?

In veel gevallen duurt een VOG aanvraag ongeveer één tot twee weken. Wanneer er geen relevante strafbare feiten worden gevonden, kan de verklaring vaak al binnen enkele werkdagen worden afgegeven.

Wanneer er wel informatie in het justitiële verleden staat, kan Justis extra onderzoek doen. Hierdoor kan de procedure iets langer duren.

Wanneer wordt een VOG afgewezen?

Een VOG kan worden afgewezen wanneer een strafbaar feit een risico vormt voor de functie waarvoor de aanvraag wordt gedaan.

Justis kijkt hierbij onder andere naar:

• hoe ernstig het strafbare feit is
• hoe lang geleden het is gebeurd
• hoe groot het risico is voor de functie

De beoordeling gebeurt altijd op basis van een zorgvuldige afweging. Het is dus niet zo dat één overtreding automatisch betekent dat een VOG wordt geweigerd.

Hoe vergroot je de kans op een succesvolle VOG aanvraag

In de meeste gevallen verloopt een VOG aanvraag zonder problemen. Toch helpt het om te begrijpen hoe het proces werkt en waar op wordt gelet. Volgens Bart is vooral duidelijkheid belangrijk.

“Het helpt wanneer de aanvraag correct wordt ingevuld en het juiste screeningsprofiel wordt gekozen. Daardoor kan Justis sneller beoordelen of er risico’s zijn.” — Bart

Een goede voorbereiding helpt bijvoorbeeld door:

• de juiste functieomschrijving te gebruiken
• het juiste screeningsprofiel te selecteren
• de aanvraag volledig en correct in te vullen

Veelgestelde vragen over de VOG

Veel mensen hebben vergelijkbare vragen wanneer zij voor het eerst een VOG nodig hebben.

Kun je een VOG krijgen met een strafblad?

Ja, dat kan. Een strafblad betekent niet automatisch dat een VOG wordt geweigerd. De beoordeling hangt af van de relevantie van het strafbare feit voor de functie.

Hoe lang blijft een strafbaar feit meetellen?

Justis hanteert verschillende terugkijktermijnen. Voor veel functies geldt een termijn van vier jaar, maar bij functies met hogere risico’s kan dit langer zijn.

Hoe lang is een VOG geldig?

Een VOG heeft officieel geen vaste geldigheidsduur. Werkgevers bepalen vaak zelf hoe recent een verklaring moet zijn.

Wanneer moet je een VOG laten vertalen?

Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is een document dat in Nederland wordt afgegeven door de overheid en waarin staat vermeld of iemand wel of geen strafrechtelijke veroordelingen heeft. Als je een VOG nodig hebt voor een officiële instantie in het buitenland, kan het zijn dat je deze moet laten vertalen.

Of je een VOG moet laten vertalen, hangt af van de eisen van de instantie waarvoor je het document nodig hebt. Sommige instanties in het buitenland accepteren de Nederlandse versie van de VOG zonder vertaling, terwijl andere instanties eisen dat de VOG vertaald wordt in een bepaalde taal. Het is daarom belangrijk om de specifieke eisen van de instantie waarvoor je de VOG nodig hebt te controleren. (bron: jktranslate.com)

Waar kun je een VOG aanvragen

Een VOG kan via verschillende routes worden aangevraagd. Uiteindelijk loopt de beoordeling altijd via Dienst Justis, maar de manier waarop de aanvraag wordt gestart kan verschillen.

De meest gebruikte mogelijkheden zijn:

• via een werkgever of organisatie die de aanvraag klaarzet
• via de gemeente met een papieren aanvraagformulier
• via een online intermediair die de digitale aanvraag voor je indient

Voor veel mensen is de digitale route het prettigst, omdat deze sneller en eenvoudiger voelt dan een afspraak aan de balie. Online diensten zoals VOGDigitaalAanvragen.nl spelen daar op in. Zij treden op als intermediair, dienen de aanvraag digitaal in en begeleiden het proces, waarna de aanvrager de aanvraag zelf bevestigt via Dienst Justis.

Dat is niet alleen handig voor particulieren, maar ook voor werkgevers die vaker een VOG nodig hebben voor nieuwe medewerkers. Zeker wanneer snelheid en gemak belangrijk zijn, kan zo’n digitale tussenstap een logische keuze zijn.

Volgens Bart helpt dit vooral organisaties die regelmatig VOG aanvragen moeten doen.

“Voor bedrijven die vaker VOG aanvragen doen, scheelt een digitale aanvraag veel tijd. Het proces wordt eenvoudiger en medewerkers kunnen de aanvraag direct afronden.” — Bart

Door het proces goed te begrijpen en de aanvraag correct te starten, kan een VOG vaak sneller worden verkregen dan veel mensen denken.