Stapsgewijze handleiding voor het schrijven van een onderzoeksartikel met behulp van moderne hulpmiddelen

Een onderzoeksartikel schrijven voelt als een hele onderneming. Je wilt het goed doen, maar je voelt je lichtelijk overweldigd. Waar moet je nou eigenlijk mee beginnen? Er moet immers zoveel gebeuren.

Een stappenplan voor een onderzoek schrijven komt dan waarschijnlijk goed van pas. We nemen je zo stap voor stap mee in het volledige proces, zodat je precies weet wat je doet, wat er allemaal moet gebeuren en hoe moderne hulpmiddelen hierbij kunnen helpen!

Hoe schrijf je een onderzoeksartikel?

Het begint allemaal met een plan voor de opbouw van je onderzoek. Het woordenaantal van je essay halen, is bijvoorbeeld iets waar je hoe dan ook over na moet gaan denken. Het is dan beter om meteen vanaf het begin met dit soort zaken bezig te zijn. Je voorkomt met een duidelijk plan dat het onderzoek uitmondt in één grote chaos.

In de tijd waarin we nu leven, is het slim om daarbij een beroep te doen op verschillende moderne hulpmiddelen. Het is namelijk absoluut niet de bedoeling om het jezelf onnodig moeilijk te maken.

Moderne hulpmiddelen zijn tools die je kunt gebruiken om grote delen van het zware werk voor je te doen, zoals onderzoek doen, de feitelijkheid nalopen en referenties controleren. Ondanks dat je nooit blind op AI tools moet vertrouwen, is het wel degelijk een feit dat ze je het leven een stuk makkelijker kunnen maken.

We laten je bij deze precies zien hoe dat in z’n werk gaat.

Stappenplan onderzoeksartikel schrijven

Het proces van een wetenschappelijk artikel schrijven, pak je dus stap voor stap aan. Dit ziet er in grote lijnen als volgt uit:

Structuur bepalen

Begin altijd met het bepalen van je algehele structuur. Formuleer daarbij je onderzoeksvraag. Doe hierbij bijvoorbeeld een beroep op een AI tool als Claude of ChatGPT. Ze helpen je om diepgaande inzichten te verkrijgen, en doen daardoor dienst als sturing. Jij geeft een onderwerp en de tool laat zien wat voor dat onderwerp de meest interessante mogelijkheden zijn.

Wanneer je je onderzoeksvraag hebt bepaald, werk je aan de structuur. Normaal gesproken is de volgende structuur bij een wetenschappelijk artikel schrijven de standaard:

1. Titel
2. Samenvatting
3. Inleiding
4. Methoden
5. Resultaten
6. Discussie
7. Literatuurlijst

Literatuuronderzoek

De 2e stap is vervolgens het doen van onderzoek naar bestaande literatuur. Dit is misschien nog wel het onderdeel waarbij moderne hulpmiddelen het meest van pas komen.

Gebruik gespecialiseerde AI-zoekmachines die volledig op de hoogte zijn van de context waarin je naar informatie op zoek bent.

Een handige tip daarbij is altijd om de knoppen ‘onderzoek’ en ‘extended thinking’ aan te vinken. Je AI tool doet dan extra diepgaand onderzoek naar je onderwerp.

Wat hierbij ook erg handig is, is het gebruik van Research Rabbit. Dit hulpmiddel visualiseert heel duidelijk voor je welke netwerken tussen auteurs en bijpassende studies er precies bestaan.

Vergeet nooit om altijd een dubbelcheck te doen, aangezien sommige door AI gegenereerde citaties nog altijd ‘hallucinaties’ (onjuiste informatie) bevatten.

Data-analyse

Nadat je alle literatuur hebt verzameld die je voor jouw wetenschappelijke onderzoek nodig hebt, is het op dit punt tijd om de data te analyseren en daarbij je methoden te beschrijven.

Ook hier geldt opnieuw dat AI tools in staat zijn om grote datasets in één keer te verwerken. Hierdoor is het vrij snel mogelijk om tot diepgaande inzichten te komen, zonder dat je zelf ellenlang bezig bent met het leggen van verbanden. AI kan jouw data heel snel ‘schoon’ maken.

Gebruik hiervoor bijvoorbeeld tools als Rows.com of Deepnote. Het zijn tools die heel snel (afwijkende) patronen in jouw dataset identificeren en beschrijven. Je hebt met deze werkwijze een stuk sneller door wat jouw data je probeert te vertellen.

TIP: ChatGPT kan grote datasets + bevindingen heel makkelijk in een grafiek of tabel omzetten!

Concept schrijven

Bij het schrijven van het concept ga je als het ware een eerste, volledige versie van jouw onderzoek schrijven. Het doel is om al je onderzoeksresultaten in een samenhangend verhaal te gieten.

Leg hierbij de nadruk op het creëren van een logische ‘flow’ en goed onderbouwde argumenten. De perfecte formulering van ieder detail komt later pas.

Het is slim om hierbij een ‘zandloperstructuur’ te hanteren:

1. Beschrijf je onderwerp breed in de inleiding
2. Wordt steeds specifieker in je methoden en resultaten
3. Eindig met een bredere discussie van jouw onderzoek door het te koppelen aan het vakgebied

Wil je de academische feitelijkheid zo goed mogelijk bewaken? Dan is Scite.ai hier als AI tool een handig modern hulpmiddel, aangezien het direct verifieert of een bewering die je doet ook daadwerkelijk wordt ondersteund in andere wetenschappelijke artikelen.

Verbeteringen doorvoeren

Wanneer de basis van het onderzoek staat en je eerste versie als ‘compleet’ aanvoelt, is het tijd voor het doorvoeren van verbeteringen. En ja, dit is eigenlijk altijd helaas wel nodig.

Maar het goede nieuws is dat AI ook bij deze laatste stap een hoop tijd en moeite gaat besparen.

Voer je volledige onderzoek bijvoorbeeld in ChatGPT of Claude in en stel de volgende vraag als prompt:

“Als je een academicus van een universiteit was en je zou dit wetenschappelijke onderzoek kritisch moeten beoordelen op basis van de wetenschappelijke methode en vereisten, wat zouden dan de belangrijkste verbeterpunten kunnen zijn?”

Grote kans dat er vervolgens heel wat verbeterpunten uitrollen. Zo weet je precies waar de potentiële ‘zwakke plekken’ van je onderzoeksartikel te vinden zijn.

Conclusie wetenschappelijk artikel schrijven

In de moderne tijd waarin we vandaag de dag leven, is het proces rondom een onderzoek schrijven flink veranderd. Echter wil dat niet zeggen dat je alles voor de volle 100% door AI moet laten doen.

Zoals al even kort aangegeven, wil AI nog weleens onderzoek verzinnen. Bovendien doen scholen en universiteiten vaak plagiaat- en AI-controles om te kijken of het werk wel uniek en zelfgeschreven is.

Zie AI daarom puur als een tool die jou het leven makkelijker gaat maken. Niet als een complete vervanging van het volledige proces rondom het schrijven van een onderzoeksartikel.

Wanneer je het op deze manier aanpakt, krijgt jouw onderzoek al binnen de kortste keren goed vorm!

Artikel door:

Vincent van Vliet

Vincent van Vliet is oprichter van Toolshero en verantwoordelijk voor de content en release management. Samen met het team bepaalt hij de strategie en beheert de content planning, marktintroducties, klantervaring en beleidsontwikkeling onderdelen van het bedrijf.