Blindspot analyse

Blindspot analyse - ToolsHero

In dit artikel wordt de Blindspot analyse praktisch uitgelegd. Na het lezen begrijp je de basis van deze krachtige besluitvorming methode.

Wat is de Blindspot analyse?

De Blindspot analyse haalt gevaarlijke, onvolledige, onjuiste en verouderde aannames boven water, die de besluitvorming binnen een organisatie kunnen dwarsbomen.

Het was de Amerikaanse econoom Michael Porter die de term voor het eerst gebruikte om ouderwetse wijsheden en aannames binnen een bedrijf te detecteren, die de bedrijfsstrategie ondersteunden, waardoor moderne nieuwe opvattingen geen kans van slagen kregen. Vervolgens maakte de Amerikaanse journaliste en historica Barbara Wertheim Tuchman de term populair in haar boek ‘The March of Folly’ uit 1984. Hierin geeft zij aan dat de Blindspot analyse politieke en strategieën beschrijft, die duidelijk fout waren in hun veronderstelling en door anderen sindsdien als vooroordelen werden gezien. Uiteindelijk was het de van Israëlisch afkomstige Amerikaanse psycholoog en filosoof Benjamin Gilad, die in zijn boek ‘Business Blindspots’ in 1994 een 3-stappenmethode ontwikkelde om blinde vlekken bloot te leggen. Daarmee kunnen bedrijven verankerde en verouderde mythen, overtuigingen en veronderstellingen, vervangen voor hedendaagse realiteit, gedachten en overtuigingen. Dat maakt dat hun beslissingen effectiever zullen zijn.

Foute beslissingen

Ondanks dat organisaties zorgvuldig vooronderzoek doen voordat zij beslissingen nemen, kan het toch fout gaan. Vaak wordt er iets belangrijks over het hoofd gezien of worden er geen alternatieven overwogen, waardoor er foute beslissingen worden genomen. In veel van die gevallen wordt er geen rekening gehouden met de zogenoemde ‘blinde vlekken’.

De Blindspot analyse kan hierbij helpen; het is een laatste vangnet, dat leidt tot een systematische audit. In eerste instantie wordt er teveel vertrouwd op traditionele strategiemodellen, waardoor gemaakte beslissingen onvolledig onderbouwd zijn. Juist een Blindspot analyse kan tekortkomingen blootleggen, waardoor er gemakkelijker van ouderwetse ideeën kan worden afgestapt. Blinde vlekken kunnen zich op drie manifesteren:

  1. Het (top)management is volledig onwetendheid over strategische belangrijke kwesties.
  2. Het (top)management is zich bewust van strategische belangrijke kwesties, maar interpreteert ze verkeerd.
  3. Het (top)management is zich bewust van problemen die veroorzaakt worden door verouderde aannames en interpretaties, maar komt hier te laat achter waardoor er te laat wordt ingegrepen.

Het identificeren en verwijderen van blinde vlekken is van cruciaal belang voor effectieve strategische besluitvorming, zodat de kans om tot foute beslissingen te komen geminimaliseerd wordt. Naast het feit dat blinde vlekken voornamelijk worden veroorzaakt door onvolledige en verouderde ideeën, heeft het ook met de mentaliteit van leidinggevenden te maken. Wanneer zij te zeker zijn van hun gelijk of niet open staan voor verandering (‘zo hebben we het altijd gedaan’), is er geen opening om tot nieuw inzicht te komen. Ook het zogenoemde ‘groepsdenken’ veroorzaakt blinde vlekken. Groepen medewerkers kunnen de neiging hebben om voor een veilige optie te kiezen, die door iedereen geaccepteerd wordt. Deze ‘gemakkelijkste weg’ leidt meestal niet tot de beste beslissing en is daardoor geen optimale keuze.

3 stappen methode

In zijn boek ‘Business Blindspots’ omschrijft Benjamin Gilad een simpele 3-stappenmethode om blinde vlekken binnen een organisatie te identificeren:

Stap 1

Vanuit de geschiedenis van de organisatie wordt gekeken naar strategische beslissingen die eerder genomen zijn. Wat waren de argumenten om tot deze beslissingen te komen, welke factoren speelden een rol en met welke context werd rekening gehouden?

Stap 2

Vanuit een extern perspectief wordt er naar de organisatie gekeken. Aan de hand van openbare informatie wordt onderzocht hoe een organisatie zichzelf heeft geprofileerd, welke beslissingen er zijn genomen en welke factoren hierbij van toepassing waren en wat buitenstaanders hiervan vonden. Denk hierbij aan interviews met belangrijke besluitvormers binnen de organisatie, veronderstellingen van topmanagers, informatie aan aandeelhouders, interviews in de pers, openbare optredens en toespraken, telefonische vergaderingen en misschien wel autobiografieën van bestuurders.

Stap 3

Vervolgens worden de resultaten van stap 2 met die van stap 1 vergeleken. Elke tegenstrijdigheid met de uitkomsten uit stap 1 is een potentiële blinde vlek.

Inherente vooroordelen

De Blindspot analyse richt zich op inherente vooroordelen over besluitvorming, bij het (top)management van organisaties. Denk hierbij aan zowel overheidsinstanties als het bedrijfsleven. Hoewel de meeste topmanagers goed opgeleid en capabel zijn, werken zij ook in een vacuüm en staan zij verder af van hun medewerkers. Dat maakt dat zij vanuit hun krachtige positie beslissingen nemen, zonder naar andere mogelijkheden of perspectieven te kijken. Zij hebben het verminderd vermogen om goed te analyseren en mogelijke oogkleppen te verwijderen. Juist de derde stap in de Blindspot analyse is daarom een krachtig hulpmiddel om hen te wijzen op blinde vlekken en de ogen te openen, zodat zij vanuit andere perspectieven naar probleemstellingen leren kijken. Dat zal uiteindelijk leiden tot krachtiger en effectievere beslissingen op zowel strategisch als afdelingsniveau.

Toepassing van de Blindspot analyse

Met name voor strategische beslissingen, die impact hebben op de gehele organisatie en zich over een langere termijn uitspreiden, is de Blindspot analyse een uitkomst. Het leidt tot een formele controleaanpak waarbij andere groepen en collega’s worden betrokken om te kijken of er geen belangrijke factoren in het beslissingsproces zijn overgeslagen. Zo worden er verschillende perspectieven gebruikt bij het maken van de beslissing en kan het topmanagement zich afvragen of het alle opties op een grondige risicoanalyse heeft uitgevoerd. Ook moet er rekening gehouden worden om zoveel mogelijk opties in de beslissing mee te nemen. Zodra er één wordt uitgesloten, zal dat leiden tot een blinde vlek.

Nu is het jouw beurt

Wat denk jij? Ben jij bekend met de Blindspot analyse? Herken je de praktische uitleg of heb je aanvullingen? Hoe ga jij om met het nemen van beslissingen en welke tips kan je delen?

Deel jouw kennis en ervaring via het commentaar veld onderaan dit artikel.

Als je het artikel handig of praktisch vond voor jouw eigen kennis, deel dit vooral met jouw netwerk aan vrienden en zakenrelaties. Je kunt ons ook vinden op Facebook, LinkedIn en Twitter.

Meer informatie

  1. Gilad, B. (1994). Business blindspots: Replacing your company’s entrenched and outdated myths, beliefs and assumptions with the realities of today’s markets. Probus Professional Pub.
  2. Tuchman, B. W. (2011, 1984). The march of folly: From Troy to Vietnam. Random House.
  3. Zahra, S. A., & Chaples, S. S. (1993). Blind spots in competitive analysis. The Academy of Management Executive, 7(2), 7-28.

Citatie voor dit artikel:
Mulder, P. (2018). Blindspot analyse. Retrieved [insert date] from ToolsHero: https://www.toolshero.nl/besluitvorming/blindspot-analyse/

Wilt u linken naar dit artikel, dat kan!
<a href=”https://www.toolshero.nl/besluitvorming/blindspot-analyse/>ToolsHero: Blindspot analyse</a>

Interessant artikel?
Geef je waardering of deel het artikel via social media!

Blindspot analyse, 0 / 5 (0 votes)

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here